Astudiaeth achos: Tsunami Japan 2011 – gwlad incwm uchel (HIC)

Dydd Gwener, 11 Mawrth 2011 am 14:46:24, digwyddodd daeargryn maint naw ar y raddfa Richter. Roedd yn y man lle mae plât tectonig y Cefnfor Tawel yn llithro o dan blât Gogledd America. Roedd yr uwchganolbwynt 30 cilometr dan wely y Cefnfor Tawel a 129 cilometr oddi ar arfordir dwyreiniol Honshu, Japan – gwlad incwm uchel. Achosodd hyn tsunami. Cynhyrchwyd tonnau uchel, pwerus a deithiodd ar draws y Cefnfor Tawel. Yr ardal gafodd ei heffeithio waethaf gan y tsunami oedd arfordir dwyreiniol Honshu yn Japan.

Uwchganolbwynt y daeargryn oddi ar arfordir dwyreiniol Sendai.Effeithiodd tsunami 2011 ar dros 500 cilometr o forlin Japan
Llun o tsunami 2011 wedi ei dynnu o orsaf bŵer niwclear Fukushima Rhif 1. Mae tonnau anferth yn agosáu at yr orsaf bŵer.
Dŵr yn rhuthro i mewn i orsaf bŵer niwclear Fukushima Rhif 1, yn dilyn tsunami gafodd ei achosi gan ddaeargryn
Llun o’r awyr o dân yn ninas Iwaki, yn Rhaglawiaeth Fukushima.
Roedd arwynebedd o tua 561 cilometr sgwâr dan ddŵr yn dilyn y tsunami

Y prif effeithiau

Isadeiledd

  • Teithiodd y tonnau cyn belled â deg cilometr o’r arfordir yn Sendai.
  • Cafodd porthladdoedd a meysydd awyr yn Sendai eu difrodi a’u cau.
  • Dinistriodd y tonnau waliau amddiffyn rhag tsunami mewn llawer o leoliadau.
  • Dinistriodd yr ymchwydd enfawr adeiladau tri llawr lle roedd pobl wedi dod at ei gilydd i fod yn ddiogel.
  • Roedd argyfwng yng ngorsaf bŵer niwclear Fukushima. Roedd y system oeri wedi torri ac roedd deunyddiau ymbelydrol wedi cael eu rhyddhau i’r amgylchedd.
  • Yng Ngorffennaf 2013, cyfaddefodd Tokyo Electric Power Company (TEPCO) fod tua 300 tunnell o ddŵr ymbelydrol yn dal i gael ei ollwng o’r safle bob diwrnod i'r Cefnfor Tawel.

Cymdeithasol ac economaidd

  • Bedair blynedd ar ôl y daeargryn, roedd tua 230,000 o bobl a oedd wedi colli eu cartrefi yn dal i fyw mewn tai dros dro.
  • Yn ôl yr amcangyfrifon, achosodd y daeargryn a’r tsunami werth $300 biliwn o ddifrod (tua 25 triliwn yen).
  • Ar 10 Ebrill 2015 roedd 15,891 o farwolaethau wedi cael eu cadarnhau. Mae dros 2,500 o bobl yn dal wedi’u cofnodi fel pobl sydd ar goll.

Ymatebion i ddatblygu’r capasiti i leihau’r risg

  • Yn ddiweddar, datgelodd y wlad system newydd, wedi’i diweddaru i rybuddio rhag tsunami.
  • Mae peirianwyr daeargrynfeydd wedi bod yn archwilio’r difrod, gan edrych am ffyrdd o godi adeiladau sy’n gallu gwrthsefyll daeargryn a tsunami yn well. Mae’r astudiaethau’n parhau.
Move on to Video
next