Rheoli riffiau cwrel trofannol

Cwrel llwyd golau ar wely’r môr.
Cannu cwrelau yn y Barriff Mawr, yng ngogledd-ddwyrain Awstralia, sy’n cael ei achosi gan gynhesu byd-eang

Daeth y Barriff Mawr yn ardal gydnabyddedig o bwysigrwydd ecolegol pan gafodd ei ddatgan yn un o safleoedd Treftadaeth y Byd UNESCO yn 1981. Ers y gydnabyddiaeth gyhoeddus hon, mae nifer yr ymwelwyr wedi bod yn cynyddu o’r naill flwyddyn i’r llall bron. Mae hyn wedi rhoi pwysau mawr ar y riff a chafodd llywodraeth Awstralia ei gorfodi ar unwaith i reoli’r ecosystem hollbwysig hon yn ofalus.

Heddiw, mae’r Barriff Mawr yn cael ei ystyried yn un o’r ecosystemau morol sy’n cael eu rheoli orau yn y byd – ond beth sydd wedi cael ei wneud?

Mae’r Barriff Mawr wedi cael ei rannu’n wahanol gylchfaoedd rheoli. Mae cyfyngiadau penodol yn cael eu cyflwyno ym mhob cylchfa i atal y riff rhag cael ei ddifrodi. Mae rhai cylchfaoedd yn caniatáu defnydd cyffredinol, ond mewn rhai eraill mae gweithgaredd dynol wedi’i wahardd yn llwyr. Golyga hyn fod twristiaid, gwyddonwyr a grwpiau eraill yn dal i gael mwynhau’r riff, ond nad yw’r riff i gyd yn agored i niwed yr un pryd. Mae pennu cylchfaoedd yn darparu manteision cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol ar lefel leol a chenedlaethol.

Manteision cymdeithasol cylchfaoedd

Mae pobl yn dal i allu mwynhau rhyfeddodau’r riff, mynd ar daith mewn cwch, snorclo a dysgu am fioamrywiaeth y riff.

Manteision economaidd cylchfaoedd

Mae’r riff yn cynnal llawer o fusnesau yn yr ardal leol ac yn darparu gwaith i filoedd o bobl yn anuniongyrchol ar hyd a lled y byd, o bysgotwyr lleol i arweinwyr teithiau tywys, o hyfforddwyr plymio i ddyfnderoedd y môr i wyddonwyr, cadwraethwyr a gweinidogion swyddogol y llywodraeth.

Manteision amgylcheddol cylchfaoedd

Nid yw’r riff i gyd yn agored i bobl a diwydiannau. Mae hyn yn golygu bod y riff yn cael cyfle i adfer ei hun yn naturiol heb neb yn tarfu arno. Mae’r cylchfaoedd hyn hefyd yn cael eu newid o’r naill flwyddyn i’r llall, hynny yw, efallai y bydd ardal sy’n ‘gylchfa gyfyngol’ eleni yn newid i fod yn ‘gylchfa defnydd cyffredinol’ y flwyddyn nesaf.

Cylchfaoedd y Barriff Mawr.Map o’r gwahanol gylchfaoedd. Sylwch sut mae’r ardal yn cael ei dangos â chodau lliw ar fap, ond ni fyddai cylchfaoedd amlwg i’w gweld mewn gwirionedd
Move on to Video
next