Sut all unigolion a llywodraethau leihau effeithiau newid hinsawdd?

Wrth i’r galw am egni gynyddu, mae lefelau CO2 hefyd yn codi. Gwledydd incwm isel (LIC) sy’n bennaf gyfrifol am hyn oherwydd cynnydd yn y boblogaeth, twf economaidd a threfoli, ond mae gwledydd incwm uchel (HIC) fel UDA a Japan hefyd yn gyfrifol. O ganlyniad, mae llawer o wledydd yn ceisio mynd i’r afael â’u hansicrwydd egni eu hunain wrth i’r tanwydd ffosil traddodiadol ddod i ben.

Gall unigolion a llywodraethau leihau effeithiau newid hinsawdd mewn nifer o ffyrdd.

Buddsoddi mewn technolegau carbon isel, er enghraifft paneli solar ac egni’r llanw. Bydd hyn yn golygu bod llai o nwyon tŷ gwydr yn cael eu hallyrru i’r atmosffer, ac o ganlyniad bydd yn lleihau’r effaith tŷ gwydr.

(Cynnwys Saesneg)

Gwella safonau tanwydd mewn ceir neu brynu ceir trydan. Bydd llai o danwydd ffosil a lleihad mewn CO2 yn lleihau’r effaith tŷ gwydr.

Bydd gwella systemau cludiant cyhoeddus ac annog pobl i ddefnyddio cludiant cyhoeddus yn lleihau nifer y ceir a’r cerbydau ar ein ffyrdd. Bydd hyn yn helpu i leihau tagfeydd a lleihau llygredd, yn enwedig mewn ardaloedd trefol.

(Cynnwys Saesneg)

Beth all llywodraethau ei wneud i helpu?

Yng Nghymru, mae datblygiad newydd Sgwâr Canolog Caerdydd wedi’i gynllunio er mwyn annog pobl i ddefnyddio cludiant cyhoeddus. Mae hyn yn cael ei wneud drwy gysylltu’r brif orsaf reilffordd â’r orsaf fysiau ynghyd â safle tacsis a llwybrau beicio newydd. Bydd yr ardal gyfan yn cael ei gwneud yn ardal i gerddwyr yn unig, fel bod pobl yn gallu mynd o gwmpas yn hawdd ac yn ddiogel, ac nad oes cymaint o angen car. Mae systemau cludiant cyhoeddus ledled y DU hefyd yn gwneud cludiant cyhoeddus yn ddull mwy hwylus na cheir o symud i ardaloedd trefol, drwyddynt ac o’u hamgylch. Mae enghraifft o hyn i’w gweld yng Nghaeredin, yr Alban â’r system dramiau newydd sy’n cysylltu’r maes awyr â chanol y ddinas.

Argraff dylunydd o ailddatblygiad newydd Sgwâr Canolog Caerdydd
Argraff dylunydd o ailddatblygiad newydd Sgwâr Canolog Caerdydd, a fydd yn cynnwys ystod o wasanaethau trafnidiaeth cyhoeddus yn y ddinas. LLUN: Rightacres Property Co. Ltd / Foster + Partners

Cynyddu effeithlonrwydd egni yn ein cartrefi

Mae’n bosibl defnyddio llawer o strategaethau a thechnolegau o amgylch ein cartrefi i gynyddu effeithlonrwydd egni. Mae’r graffigyn yn dangos rhai ffyrdd o wneud hyn. Mantais hyn yw y bydd allyriadau CO2 yn cael eu lleihau, sy’n dda i’r amgylchedd, a bydd costau rhedeg hefyd yn cael eu lleihau, sy’n dda i’r defnyddiwr. Gall cynlluniau’r llywodraeth berswadio llawer o bobl i newid i dechnolegau sy’n arbed egni, ond yn aml iawn yr unigolion eu hunain sy’n dewis dylunio ac addasu’r ffordd mae eu cartref yn cynhyrchu pŵer.

Tŷ effeithlon o ran egni.Llun o’r strategaethau niferus sy’n defnyddio egni’n effeithlon o amgylch y cartref

Prynu bwyd organig sy’n cael ei gynhyrchu’n lleol

Mae cefnogi ffermwyr lleol yn ffordd arall o leihau ein heffaith ar yr amgylchedd gan fod hyn yn lleihau milltiroedd bwyd. Mae llawer o’n bwyd yn cael ei dyfu neu’n cael ei brynu o dramor, ac yn aml iawn mae’n gorfod teithio ar y rheilffyrdd, y ffyrdd, y môr neu drwy’r awyr cyn cyrraedd ein harchfarchnadoedd lleol – mae hyn yn arwain at gynnydd mewn allyriadau carbon. Yn ychwanegol at hyn, mae rhai o’r nwyddau rydym yn eu prynu o dramor, er enghraifft ffrwythau, yn defnyddio gwrteithiau a phlaleiddiaid sy’n achosi rhagor o ddifrod i’n hamgylchedd. Felly dylem brynu bwyd sydd wedi’i gynhyrchu’n lleol, â llai o filltiroedd bwyd, a phrynu bwyd sy’n cael ei gynhyrchu’n organig heb ddefnyddio gwrtaith a phlaleiddiaid. Gall hysbysebion a negeseuon gan y llywodraeth helpu i berswadio rhai pobl i newid y ffordd maen nhw’n prynu, ond yn aml iawn ffordd o fyw yr unigolyn sy’n pennu ble mae nwyddau’n cael eu prynu.