Ffynonellau egni

Dros y 200 mlynedd diwethaf, mae mwy a mwy o’n hegni wedi dod o ffynonellau anadnewyddadwy fel olew a glo. Er bod y galw am egni’n cynyddu, mae’r adnoddau hyn yn dod i ben, ac mae gwyddonwyr yn archwilio potensial ffynonellau egni adnewyddadwy ar gyfer y dyfodol.

Adnoddau egni adnewyddadwy ac anadnewyddadwy

Egni o’r haul sy’n cynnal yr holl fywyd ar y Ddaear. Mae planhigion ac anifeiliaid yn gallu storio egni ac mae rhywfaint o’r egni hwn yn aros gyda nhw pan maen nhw’n marw. Gweddillion yr hen anifeiliaid a phlanhigion hyn sy’n gwneud tanwyddau ffosil.

Mae tanwyddau ffosil yn anadnewyddadwy oherwydd byddan nhw’n dod i ben rhyw ddydd. Mae llosgi tanwyddau ffosil yn cynhyrchu nwyon tŷ gwydr ac mae dibynnu ar y rhain i gynhyrchu egni yn anghynaliadwy. Felly, mae angen dod o hyd i ffyrdd mwy adnewyddadwy a chynaliadwy o gynhyrchu egni.

curriculum-key-fact
Adnoddau egni adnewyddadwy neu ddiddiwedd yw ffynonellau pŵer sy’n eu hadnewyddu eu hunain yn gyflym fel ein bod ni’n gallu eu defnyddio nhw dro ar ôl tro.

Gallwn ni ystyried bod rhai adnoddau’n adnewyddadwy ac yn anadnewyddadwy, fel pren a biomas.

Biomas a phren

Mae egni biomas yn cael ei gynhyrchu wrth i wastraff planhigion neu anifeiliaid bydru. Mae hefyd yn gallu bod yn ddefnydd organig sy’n cael ei losgi i ddarparu egni, ee gwres, neu drydan. Un enghraifft o egni biomas yw had rêp (blodau melyn sydd i’w gweld yn y Deyrnas Unedig yn yr haf), sy’n cynhyrchu olew. Ar ôl ei drin â chemegion, gallwn ni ei ddefnyddio fel tanwydd mewn peiriannau diesel.

Rydyn ni’n cael pren drwy dorri coed, ac yn ei losgi i gynhyrchu gwres a golau.

Manteision biomas a phren

  • Ffynhonnell egni rad sydd ar gael yn rhwydd.
  • Os ydyn ni’n eu hailgyflenwi nhw, maent yn gallu bod yn ffynhonnell egni gynaliadwy a hirdymor.
  • Maen nhw’n amsugno’r un faint o CO2 o’r atmosffer wrth dyfu ag maen nhw’n ei ryddhau wrth losgi.
  • Yn gyffredinol dydy lefelau CO2 ddim yn cynyddu.

Anfanteision biomas a phren

  • Wrth losgi, maent yn rhyddhau llygryddion atmosfferig.
  • Maen nhw’n rhyddhau nwyon tŷ gwydr fel anwedd dŵr, carbon deuocsid, methan ac ocsid nitrus.
  • Mae coed yn amsugno CO2 dros flynyddoedd lawer ond yn gallu ei ryddhau’n gyflym iawn wrth losgi.