Creu'r bydysawd

Yn ôl credoau Cristnogol, Duw greodd y bydysawd.

Mae dwy stori am sut creodd Duw y bydysawd, ac mae'r rhain yn nechrau llyfr Genesis yn y Beibl. Mae rhai Cristnogion yn meddwl am Genesis 1 a Genesis 2 fel dwy stori gwbl wahanol ag ystyr tebyg. Mae eraill yn gweld y ddwy bennod fel rhan o un stori barhaus.

Crynodeb o Genesis 1:

  • yn y dechreuad - Duw yn dechrau'r creu
  • y diwrnod cyntaf - creu golau
  • yr ail ddiwrnod - creu'r awyr
  • y trydydd diwrnod - creu tir sych, moroedd, planhigion a choed
  • y pedwerydd diwrnod - creu'r Haul, y Lleuad a'r sêr
  • y pumed diwrnod - creu creaduriaid sy'n byw yn y môr a chreaduriaid sy'n hedfan
  • y chweched diwrnod - creu anifeiliaid sy'n byw ar y tir ac yn olaf bodau dynol, ar ddelwedd o Dduw
  • erbyn diwrnod saith, roedd Duw wedi gorffen ei greu a gorffwysodd, sy'n gwneud y seithfed diwrnod yn ddiwrnod sanctaidd arbennig.
A visual representation of the days of Creation, from Genesis 1.

Yn Genesis 2, mae rhai pobl yn meddwl bod y stori'n mynd ymlaen i roi mwy o fanylion am greu bodau dynol, sy'n cael eu gweld fel dau unigolyn, sef Adda ac Efa.

Cafodd Adda ei wneud o "lwch y tir" pan anadlodd Duw fywyd i mewn iddo. Cafodd Efa ei chreu o un o asennau Adda i ddarparu cwmni a chymorth i Adda. Roedden nhw'n byw mewn man arbennig o'r enw Gardd Eden. Cafodd y ddau y dasg a'r cyfrifoldeb o ofalu am y lle roedd Duw wedi'i greu iddynt.

Dydy llawer o Gristnogion ddim yn credu bod holl fanylion y stori hon yn wir. Maen nhw'n credu mai Duw oedd yn gyfrifol am ddechrau'r bydysawd – ei fod wedi dechrau pethau a goruchwylio'r broses. Maen nhw hefyd yn gallu dysgu gwersi o'r stori am bwysigrwydd dynol ryw a'r cyfrifoldeb sydd gan ddynol ryw dros weddill y creu.

Byddai'r rhan fwyaf o Gristnogion yn derbyn mai neges ganolog Genesis 1 a 2, boed yn un stori neu ddwy, yw:

  • Duw wnaeth bopeth
  • gwnaeth Duw bopeth yn dda
  • gwnaeth Duw ddynol ryw yn uchafbwynt y creu

Mae Cristnogion ffwndamentalaidd yn credu, gan fod y Beibl yn dod yn uniongyrchol gan Dduw, bod rhaid i bopeth ynddo fod yn hollol wir. Mae unrhyw beth sy'n gwrth-ddweud y Beibl yn anghywir. Felly, i Gristnogion ffwndamentalaidd, dydy damcaniaeth y Glec Fawr ddim yn gywir.