Ffactorau sy’n effeithio ar dirffurfiau ar yr arfordir

Mae rhai rhannau o forlin Prydain yn fwy agored i erydiad arfordirol na’i gilydd. Mae nifer o wahanol ffactorau yn effeithio ar dirffurfiau arfordirol. Mae rhai o’r ffactorau hyn yn arafu neu’n cyflymu’r gyfradd creu tirffurfiau.

curriculum-key-fact
Pan mae un dirffurf arfordirol yn cael ei herydu, gall un arall ffurfio.
Map cryno o’r ffactorau sy’n effeithio ar erydiad a chyfraddau newid tirffurfiau.

Y prif ffactorau sy’n effeithio ar forlinau yw:

  • Y math o graig (daeareg) gweler y map isod. Mae mathau caled o greigiau yn llai tebygol o erydu.
  • Cyrch y don a chryfder y gwynt. Gwyntoedd pwerus a chyrch hir sy’n creu’r tonnau mwyaf niweidiol (erydol).
  • Ongl y llethr – mae llethrau serth yn cael eu herydu’n fwy ffyrnig ac yn amlach.
  • Amodau tywydd – mae tymheredd is na’r rhewbwynt a glaw trwm yn cynyddu hindreuliad a’r gyfradd erydiad.
  • Swm y llystyfiant – mae llystyfiant yn helpu i sefydlogi llethrau ond maen nhw hefyd yn cynyddu hindreuliad biolegol.
  • Ymyriadau dynol – os nad oes strwythurau sydd wedi eu gwneud gan ddyn (hynny yw, morgloddiau) i amddiffyn yr arfordir, yna mae’r arfordir yn fwy agored i ymosodiad. Er hyn, adeiladu tai, diwydiant a strwythurau eraill sydd wedi eu gwneud gan ddyn yn y lle cyntaf yw’r rhesymau pam y mae erydiad arfordirol yn achosi pryder.
Mae arfordir dwyreiniol y DU yn cynnwys mathau iau a meddalach o greigiau sy’n fwy agored i ymosodiad y tonnau.Mae holl arfordir dwyreiniol y DU yn cynnwys mathau iau a meddalach o greigiau sy’n fwy agored i ymosodiad y tonnau.

(Cynnwys Saesneg)

Move on to Video
next