Lluosi a rhannu ffracsiynau

Lluosi ffracsiynau

\frac{1}{2}~o~\frac{1}{2} = \frac{1}{2}\times\frac{1}{2} = \frac{1}{4}

\frac{2}{3}~o~\frac{4}{5} = \frac{2}{3}\times\frac{4}{5} = \frac{8}{15}

Lluosa’r rhifau top a gwaelod ac wedyn symleiddia lle mae angen.

Weithiau gallwn ni ganslo – mae hyn yn digwydd bob tro rhwng y top a'r gwaelod:

Diagram i ddangos sut i luosi ffracsiynau
Question

Cyfrifa {\frac{3}{4}\times\frac{2}{5}}

\frac{3}{4}\times\frac{2}{5}=\frac{3}{2}\times\frac{4}{5}=\frac{6}{20}

Nawr rho’r ateb yn ei ffurf symlaf

\frac{6}{20} = \frac{3}{10}

Rhannu ffracsiynau

Wrth rannu {10} â {2}, rwyt ti’n cyfrifo sawl {2} sydd mewn {10}.

{10}\div{2} = {5}, felly mae pum {2} mewn {10}.

Yn yr un modd, wrth rannu {2} â \frac{1}{2}, rwyt ti’n cyfrifo sawl \frac{1}{2} sydd mewn {2}.

Mae pedwar \frac{1}{2} mewn {2}, felly {2}\div\frac{1}{2} = {4}.

Os wyt ti’n rhannu {1}\frac{1}{2} â \frac{1}{4} rwyt ti’n cyfrifo sawl \frac{1}{4} sydd mewn {1}\frac{1}{2}.

Mae chwe \frac{1}{4} mewn {1}\frac{1}{2}, felly {1}\frac{1}{2}\div\frac{1}{4} = {6}.

Wyt ti’n gweld patrwm? Beth am ysgrifennu’r cyfrifiadau hynny mewn ffordd wahanol.

{2}\div\frac{1}{2}= {4} felly mae {2}\div\frac{1}{2} yr un fath â {2}\times{2}

{1}\frac{1}{2}\div\frac{1}{4} = \frac{3}{2}\div\frac{1}{4} = {6}

Felly mae \frac{3}{2}\div\frac{1}{4} yr un fath â \frac{3}{2}\times{4} = \frac{12}{2} = {6}

I rannu ffracsiynau, tro’r ail ffracsiwn â’i ben i waered, wedyn lluosa.

Question

Cyfrifa \frac{3}{4}\div\frac{4}{5}

\frac{3}{4}\div\frac{4}{5}= \frac{3}{4}\times\frac{5}{4} = \frac{15}{16}