Iddewon Uniongred a Diwygiedig

Mae gwahanol enwadau o fewn Iddewiaeth. Enw arall am y rhain yw ‘mudiadau’. Dau o’r mudiadau hyn yw:

  • Iddewon Uniongred
  • Iddewon Diwygiedig

Mae’r grwpiau hyn o Iddewon yn dehongli testunau sanctaidd Iddewiaeth mewn ffyrdd sydd ychydig yn wahanol i’w gilydd. Mae hyn yn arwain at ddysgeidiaethau ac arferion ychydig yn wahanol, yn enwedig wrth edrych ar gydraddoldeb rhwng dynion a menywod.

Iddewon Uniongred

Mae Iddewon Uniongred yn dilyn gwerthoedd traddodiadol iawn. Maen nhw’n credu bod y Torah wedi cael ei ysgrifennu gan Dduw. O ganlyniad, maen nhw’n glynu’n gaeth at y credoau, dysgeidiaethau ac arferion, a dydyn nhw ddim yn credu bod angen eu newid i gyfateb i’r newidiadau o fewn cymdeithas.

Yn gyffredinol, mewn Iddewiaeth Uniongred mae rôl menywod yn cael ei gweld fel rôl sydd ar wahân ond sydd o’r un gwerth. Mae dyletswyddau a chyfrifoldebau menywod yn wahanol i rai dynion, ond yr un mor bwysig. Prif rôl menyw yw bod yn wraig ac yn fam.

Iddewon Diwygiedig

Mae Iddewon Diwygiedig yn credu bod y Torah wedi cael ei ysbrydoli gan Dduw ond wedi cael ei ysgrifennu gan bobl. O ganlyniad, mae ganddyn nhw agwedd fwy goddefgar ac agored at gredoau, dysgeidiaethau ac arferion Iddewiaeth. Maen nhw’n barod i wneud newidiadau er mwyn cadw i fyny â’r newidiadau rydyn ni’n eu gweld mewn cymdeithas.

Mae Iddewon Diwygiedig yn credu bod dynion a menywod yn gyfartal, ac yn credu bod y gŵr a’r wraig yn gallu gweithio, gwneud gwaith tŷ a magu’r plant.

Tallith fel symbol crefyddol Iddewig a gweddi Iddewig.
Y prif wahaniaeth rhwng y mudiadau Iddewig yw’r ffordd maen nhw’n dehongli’r Torah