Gwisg mewn drama

Mae gwisgoedd yn rhan o gysyniad dylunio cyffredinol unrhyw gynhyrchiad a dylid rhoi ystyriaeth ofalus iddyn nhw wrth gynllunio’r cynhyrchiad. O ganlyniad dylen nhw gyfrannu rhywbeth at y cynhyrchiad. Ar un eithaf gallen nhw fod yn rhan o gynllun lliwiau cymhleth sy’n cyfleu neges fel rhan o’r cynhyrchiad. Ar y llaw arall gallai’r perfformwyr fod mewn dillad stryd sy’n gweddu i’r cymeriadau maen nhw’n eu chwarae, sy’n effeithiol gan nad ydyn nhw’n tynnu sylw.

Y ffordd orau o ddisgrifio gwisg ydy'r hyn mae actorion yn ei wisgo yn ystod y perfformiad. Mae crysau-t du a jîns, gwisgoedd cyfnod, dillad ymarfer a dillad bob dydd yr actorion eu hunain i gyd yn wisgoedd ac yn haeddu cael eu trafod.

Sharon Morgan a William Thomas mewn gwisg cyfnod yn y ffilm Y Syrcas, S4C, 2013
Sharon Morgan a William Thomas mewn gwisg cyfnod yn y ffilm Y Syrcas, S4C, 2013 LLUN: Keith Morris/S4C

Wrth ysgrifennu am wisgoedd, dylet ti nodi’r cyfraniad mae gwisgoedd yn eu gwneud at sioe neu waith perfformiwr unigol. Ysgrifenna’n fanwl am y wisg a’i heffaith. Serch hynny, er bod angen i ti fod yn benodol does dim angen manylion cynhwysfawr. Oni bai dy fod yn creu datganiad ar bwyntiau penodol, mae’n ddigon rhoi cyfeiriad megis ‘gwisg ddilys o Oes Elisabeth I’ neu ‘dillad swyddfa smart’. Os ydy’r ffaith fod actor yn gwisgo dillad coch yn bwysig, bydd angen i ti ddweud hynny ond hefyd bydd angen dweud pam.

Os byddi di’n ysgrifennu am dy ddewis di dy hun o wisg mewn drama, cofia fod angen i ti gyfiawnhau dy ddewis o ddillad, lliw a defnydd gan ddisgrifio’n glir yr eitemau sy’n cyd-fynd â chyfnod neu amser y ddrama.

Mae gwisgoedd yn cael eu defnyddio’n wahanol hefyd yn ôl arddull y ddrama. Er enghraifft, os bydd y ddrama mewn arddull ‘Frechtaidd’, mae’n bosibl y bydd y wisg yn syml ac yn gynrychioliadol, ee het i nodi newid cymeriad, ond os ydy hi’n ddrama naturiolaidd, dylai’r wisg fod mor ddilys â phosib.

Mae’n syniad da i rai dramâu ddefnyddio gwisgoedd ymarfer oherwydd mae rhai gwisgoedd yn effeithio ar symudiad ac mae angen ymarfer y symudiad hwnnw.

Gwisg a chymeriadu

Yn y clip hwn sylwa sut mae’r dylunwyr yn ystyried sut dylai’r dewisiadau gwisg adlewyrchu’r math o gymeriad maen nhw’n ei wisgo. Y rheswm am hyn ydy bod gwisg yn rhoi llawer o wybodaeth i’r gynulleidfa am y cymeriad cyn i’r actor ddechrau siarad. Mae’n hawdd dweud os ydy cymeriad yn gyfoethog neu’n dlawd, yn swil neu’n allblyg, yn ffasiynol neu beidio wrth edrych ar ei wisg.