Diogelwch ffyrdd – pellteroedd stopio ceir

Stopio’n ddiogel

3 car wedi’u labelu ‘1. Mae’r gyrrwr yn gweld rhwystr’, ‘2. Mae’r gyrrwr yn pwyso’r brêc’, a ‘3. Mae’r car yn stopio’. O dan y car mae ‘Pellter meddwl’, ‘Pellter brecio’ a ‘Cyfanswm y pellter stopio’.

Pan mae'n rhaid i gar stopio, mae'r cyfanswm pellter stopio wedi'i wneud o ddau bellter – y pellter meddwl, a'r pellter brecio.

Pa ffactorau sy'n effeithio ar bellter meddwl a brecio?

Y pellter meddwl yw'r pellter mae'r car yn ei deithio wrth i'r gyrrwr ymateb.

Y pellter brecio yw'r pellter mae'r car yn ei deithio ar ôl i'r gyrrwr roi ei droed ar y brêc.

Pellter meddwl:

  • buanedd
  • pethau sy'n tynnu sylw'r gyrrwr, ee ffonau symudol
  • alcohol
  • cyffuriau
  • blinder
  • gwelededd

Pellter brecio:

  • buanedd
  • breciau wedi treulio
  • ffordd wlyb
  • màs y car
  • teiars wedi treulio
  • ffordd rewllyd

Mae'r pellter meddwl yn dibynnu ar amser ymateb y gyrrwr. Mae cyffuriau, alcohol, pethau sy'n tynnu sylw'r gyrrwr a blinder yn gallu effeithio ar hwn. Bydd buanedd y car hefyd yn effeithio ar y pellter hwn. Mae'r pellter brecio hefyd yn dibynnu ar fuanedd y car, màs y car, faint o draul sydd ar y breciau a'r teiars, ac arwyneb y ffordd. Bydd gan gar cyflym, trwm â theiars a breciau wedi treulio, ar ffordd wlyb neu rewllyd, bellter brecio mawr.

curriculum-key-fact
Mae buanedd cyflymach yn cynyddu pellter meddwl a phellter brecio, gan gynyddu'r cyfanswm pellter stopio.

Buanedd car a'i bellter stopio

2 gar wedi’u labelu ’30 mya’ a ’60 mya’. Ar gyfer car 1, mae’r pellter meddwl yn 9 metr a’r pellter brecio yn 14 metr. Ar gyfer car 2, mae’r pellter meddwl yn 18 metr a’r pellter brecio yn 56 metr.

Efallai y bydd gofyn i ti chwilio am batrymau mewn pellteroedd stopio car, a sut maen nhw'n newid gyda buanedd y car. Edrych ar y diagram ac ateb y cwestiwn.

Question

Mae car yn dyblu ei fuanedd o 30 mya i 60 mya. Sut mae hyn yn effeithio ar:

a) Y pellter meddwl

b) Y pellter brecio

c) Y cyfanswm pellter stopio

a) Mae'r pellter meddwl yn dyblu o 9 m i 18 m.

b) Mae'r pellter brecio yn cynyddu bedair gwaith o 14 m i 56 m.

c) Mae'r cyfanswm pellter stopio yn cynyddu o 23 m i 74 m.

Mae egni cinetig car yn cynyddu o ffactor o bedwar os yw'r buanedd yn dyblu. Mae'r cynnydd hwn mewn egni cinetig a phellter stopio yn gallu cynyddu'r risg o ddamweiniau a marwolaeth. Dyna pam mae cyfyngiadau buanedd mewn mannau trefol ac yn enwedig o gwmpas ysgolion.