Graffiau mudiant pellter-amser

Graffiau pellter-amser

Mae graffiau pellter-amser yn dangos sut mae pellter teithio gwrthrych sy'n symud yn newid gydag amser.

Mae'r graffiau hyn hefyd yn dangos a yw'r gwrthrych yn symud ar fuanedd cyson neu'n cyflymu, yn mynd yn ôl i'r man cychwyn, neu'n llonydd.

Graff pellter-amser yn dangos sut mae’r pellter a deithwyd gan wrthrych sy’n symud yn newid gydag amser. Mae 3 llinell lliw ar y graff yn cynrychioli cyflymderau gwahanol.

Rydyn ni'n dangos buanedd cyson â llinell syth yn codi. Gallwn ni ddefnyddio graddiant y graff, sef pa mor serth ydyw, i gyfrifo'r buanedd. Mae llinell serth yn golygu bod y cerbyd yn symud yn gyflym.

Mae llinell sy'n crymu tuag i fyny yn golygu bod y cerbyd yn cyflymu. Mae'r cerbyd yn cyflymu oherwydd mae'r llinell yn mynd yn fwy serth.

Mae llinell lorweddol fflat yn golygu bod y cerbyd yn llonydd, oherwydd dydy'r pellter ddim yn newid.

Graff pellter-amser gyda dwy linell lliw. Un yn dangos buanedd cyson, a’r llall yn dangos buanedd cyson, yna llonydd, yna buanedd cyson eto.

Buanedd y cerbyd sy'n dilyn y llinell werdd am y tair eiliad cyntaf yw 6 m ÷ 3 s = 2 m/s.

Cyfanswm y pellter mae'r cerbyd yn ei deithio ar y llinell werdd yw 7 m.

Buanedd cymedrig y cerbyd ar y llinell werdd yw 7 m ÷ 10 s = 0.7 m/s.

Buanedd y cerbyd sy'n dilyn y llinell borffor am y ddwy eiliad cyntaf yw 10 m ÷ 2 s = 5 m/s.

Edrych ar y graff pellter-amser hwn, ac ateb y cwestiynau a ganlyn.

Graff pellter-amser. Mae’r llinell yn dechrau ar 0. Ar ôl 4 eiliad mae’n cyrraedd 30 metr. O 4 i 8 eiliad mae’r llinell yn aros ar 30 metr. O 8 i 10 eiliad mae’r llinell yn codi o 30 metr i 40 metr.
Question

Pa mor bell deithiodd y cerbyd yn y pedair eiliad cyntaf?

30 m

Question

Beth oedd buanedd y cerbyd dros y pedair eiliad cyntaf?

Buanedd = pellter ÷ amser

= 30 m ÷ 4 s = 7.5 m/s

Question

Am ba mor hir oedd y cerbyd yn llonydd?

Rhwng pedair ac wyth eiliad i mewn i'r daith. Cyfanswm o bedair eiliad.

Question

Beth oedd buanedd cymedrig y cerbyd dros y daith?

Buanedd cymedrig = cyfanswm pellter ÷ cyfanswm amser

= 40 m ÷ 10 s = 4 m/s