Graddfeydd mapiau

Gallwn ni ysgrifennu graddfeydd mapiau mewn cymarebau sy’n dweud sawl uned o dir, môr ac ati sy’n hafal i un uned ar y map.

Os wyt ti’n teithio o Gaerdydd i Wrecsam, er enghraifft, ac angen gwybod pa mor bell ydy’r daith, byddai’n anodd iawn canfod hyn os nad oes graddfa ar y map.

Enghraifft

Mae map ar raddfa {1}:{50,000}. Mae pellter o {3}~cm yn cael ei fesur ar y map.

Sawl {cm}, {m} a {km} mae hyn yn hafal iddo yn y byd go iawn?

Mae {1}~cm ar y map yn cynrychioli {50,000}~cm. Felly, mae {3}~cm ar y map yn cynrychioli {150,000}~cm.

I drosi o {cm} i {m}, rhanna â {100}.

{150,000}~cm\div{100} = {1,500}~m

I drosi o {m} i {km} rhanna â {1,000}.

{1,500}~m\div{1,000} = {1.5}~km

Question

Mae map ar raddfa {1}:{50,000}. Pa bellter ar y map fydd yn cynrychioli {5}~km?

Yn gyntaf, trosa {5}~km i {cm}.

{5}~km = {5,000}~m = {5,000}\times{100}~cm = {500,000}~cm

Rydym ni eisiau gwybod pa bellter ar y map sy’n cynrychioli {500,000}~cm yn y byd go iawn.

{1}:{50,000} ydy graddfa’r map, felly rydyn ni’n rhannu â {50,000}.

{500,000}\div{50,000} = {10}

Felly, mae {5}~km yn gywerth â {10}~cm ar y map.