Defnyddio cymarebau

Mae cymarebau’n cael eu defnyddio mewn bywyd bob dydd a gallan nhw dy helpu i ddatrys problemau wrth greu lluniadau yn ôl graddfa a darllen mapiau.

Lluniadu yn ôl graddfa

Mewn lluniad yn ôl graddfa, mae pob hyd wedi ei leihau yn ôl yr un gyfranedd.

Enghraifft

Mae cwch model yn cael ei wneud ar raddfa {1}:{20} ( {1} i {20}). Gallwn ni gymhwyso’r raddfa hon i unrhyw hyd. Felly mae {1}~mm wedi ei fesur ar y model yn {20}~mm ar y cwch go iawn, mae {1}~cm wedi ei fesur ar y model yn {20}~cm ar y cwch go iawn, ayyb.

Question

Os ydy’r cwch model {1}:{20} yn {15}~cm o led, beth ydy lled y cwch go iawn?

{1}~cm ar y model = {20}~cm ar y cwch, felly: {15}~cm\times{20} = {300}~cm. {15}~cm ar y model = {300}~cm ( {3}~m) ar y cwch.

Question

Os oes gan y cwch hwylbren {4}~m o daldra, pa mor dal ydy’r hwylbren ar y model?

{1}:{20} ydy’r raddfa. Mae hyn yn golygu bod pob {cm} ar y model yn gywerth â {20}~cm ar y cwch.

{20}~cm ar y cwch = {1}~cm ar y model, felly: taldra~yr~hwylbren~ar~y~cwch~go~iawn~\div~{20} =~taldra~yr~hwylbren~ar~y~model.

{400}~cm ( {4}~m) ar y cwch = {400}~cm\div{20} = {20}~cm ar y model.