Tarddiad y bydysawd

Creu

Yn ôl cred yr Iddewon, creodd Duw y bydysawd. Gwelir y storïau am y modd y gwnaeth hyn yn nechrau llyfr Genesis, sef y llyfr cyntaf yn y Torah.

  • Yn y dechreuad - dechreuodd Duw greu.
  • Y diwrnod cyntaf - crëwyd goleuni.
  • Yr ail ddiwrnod - crëwyd yr awyr.
  • Y trydydd diwrnod - crëwyd tir sych, moroedd, planhigion a choed.
  • Y pedwerydd diwrnod - crëwyd yr Haul, y Lleuad a’r sêr.
  • Y pumed diwrnod - crëwyd creaduriaid sy’n byw yn y môr a chreaduriaid sy’n hedfan.
  • Y chweched diwrnod - crëwyd anifeiliaid sy’n byw ar y tir ac yn olaf, fodau dynol, a wnaed ar ddelw Duw.
  • Erbyn y seithfed diwrnod, roedd Duw wedi gorffen ei waith creu a gorffwysodd, gan wneud y seithfed dydd yn ddiwrnod sanctaidd arbennig, sef y Sabath.
A visual representation of the days of Creation, from Genesis 1.

Mae’r stori’n mynd ymlaen wedyn i roi mwy o fanylion am gread bodau dynol, a gyflwynir ar ffurf dau unigolyn, Adda ac Efa.

Cafodd Adda ei wneud ‘o lwch y tir’ ac anadlodd Duw einioes i mewn iddo. Cafodd Efa ei chreu o un o asennau Adda i roi cwmni iddo. Roeddent yn byw mewn lle arbennig o’r enw Gardd Eden. Cafodd y ddau y dasg a’r cyfrifoldeb o ofalu am y lle roedd Duw wedi’i greu iddynt.

curriculum-key-fact
Mae Iddewon yn credu bod Duw wedi creu’r byd a phopeth ynddo. Maen nhw’n cael stori’r creu yn Genesis, lle eglurir beth wnaeth Duw ar bob un o ddyddiau’r creu.
Question

Eglurwch y credoau Iddewig ynglŷn â chreu’r bydysawd.

Mae Iddewon yn credu bod Duw wedi creu’r byd a phopeth ynddo. Maen nhw’n cael y wybodaeth hon yn y bennod o’r Torah a elwir Genesis. Mae Genesis 1 yn rhoi adroddiad fesul dydd o waith Duw’n creu’r byd gan ddechrau gyda gwahanu’r goleuni a’r tywyllwch ar ddiwrnod un a gorffen gyda chreu anifeiliaid y tir a bodau dynol ar ddiwrnod chwech, a Duw’n gorffwyso ar y seithfed dydd. Wedyn mae Genesis 2 yn mynd ymlaen i roi adroddiad mwy manwl am gread y bodau dynol cyntaf, Adda ac Efa. Bydd Iddewon Uniongred yn credu’r fersiwn hwn o’r creu yn union fel y mae wedi’i adrodd yn y Torah, tra bydd Iddewon Diwygiedig a Rhyddfrydol yn ei weld yn fwy fel stori gydag ystyr, ac yn credu y gall crefydd a syniadau gwyddonol am y creu fynd law yn llaw.