Buanedd terfynol

Gwrthrychau mewn dŵr neu aer

Pan mae gwrthrychau'n symud yn gyflymach mewn aer (neu ddŵr), mae gwrthiant aer neu rymoedd llusgo yn cynyddu. Wrth i'r grymoedd llusgo gynyddu, mae'r grym cydeffaith yn lleihau. Pan mae'r grymoedd llusgo yn cyrraedd yr un maint â'r pwysau neu'r gwthiad, bydd y grymoedd yn gytbwys (hafal a dirgroes). Bryd hynny, does dim grym cydeffaith ac mae'r gwrthrych yn stopio cyflymu, ond mae'n dal i symud ar fuanedd cyson. Rydyn ni'n galw'r buanedd cyson hwn yn fuanedd terfynol neu gyflymder terfynol.

Question

Wrth i ddeifiwr awyr symud drwy'r aer, beth sy'n aros yn gyson, y pwysau neu'r llusgiad?

Y pwysau. Mae'r llusgiad yn newid gyda buanedd y deifiwr awyr.

Question

Edrych ar luniau A, B, ac C. Cyfrifa rym cydeffaith y deifiwr awyr, a'r cyflymiad os yw màs y deifiwr awyr yn 60 kg.

Tri deifiwr wedi’i labelu ag A, B a C. Mae pob deifiwr yn pwyso 600 Newton. Y llusgiad ar A yw 0, y llusgiad ar B yw 100 Newton, a’r llusgiad ar C yw 600 Newton.

Llun A

Y grym cydeffaith yw 600N. Y cyflymiad fydd,

a = F ÷ m

= 600 N ÷ 60 kg

= 10 m/s2

Hwn yw'r cyflymiad oherwydd disgyrchiant.

Llun B

Y grym cydeffaith yw 600 – 100 = 500 N.

Y cyflymiad fydd,

a = F ÷ m

= 500 N ÷ 60 kg

= 8.3 m/s2

Sylwa fod y cyflymiad yn mynd yn llai wrth i'r llusgiad ddechrau cynyddu.

Llun C

Y grym cydeffaith yw 600 – 600 = 0 N.

Bydd y cyflymiad yn sero, am nad oes grym cydeffaith.