Materion gofal iechyd yn Affrica Is-Sahara

Affrica Is-Sahara yw’r rhanbarth mwyaf tlawd yn y byd. Mae llawer o bethau wedi gwella yn ystod y 25 mlynedd diwethaf, ac mae cyfraddau marwolaethau babanod yn gostwng yn raddol, ond mae cyfraddau marwolaethau babanod y rhanbarth yn dal yn uwch nag unrhyw ran arall o’r byd.

Map coropleth o’r byd yn dangos cyfraddau marwolaethau dan 5 oed. Yr ardaloedd coch yw’r gwledydd sydd â’r cyfraddau uchaf.Mae bron bob rhan o Affrica yn goch, yn oren neu’n felyn, sy’n dangos lefelau canolig i uchel o farwolaethau

Materion yn Affrica Is-Sahara

Mae gwir angen lleihau cyfraddau marwolaethau a gwella gofal iechyd yng ngwledydd Affrica Is-Sahara. Ond mae hyn yn anodd gan fod afiechydon, cyflenwad dŵr gwael a llywodraethau ansefydlog yn aml yn gwneud y problemau’n waeth. Mae’n hanfodol bod y problemau hyn yn cael eu lleihau neu eu datrys.

Effeithiau clefydau yn Affrica Is-Sahara

Malaria

Mae llawer o afiechydon sy’n effeithio ar fywyd pobl yn y rhanbarth hwn. Un o’r rhai mwyaf cyffredin yw malaria, ond mae’n un y mae’n bosibl ei drin â meddyginiaeth. Mae rhai grwpiau mewn mwy o berygl na’i gilydd, er enghraifft merched beichiog a phlant ifanc.

(Cynnwys Saesneg)

HIV

Mae HIV yn glefyd nad oes modd ei wella. Mae pobl sydd â’r firws hwn hefyd yn fwy agored i falaria gan fod HIV yn gwanhau y system imiwnedd. Mae HIV yn broblem fawr mewn rhannau o dde Affrica, er enghraifft Malawi, lle mae dros 1.1 miliwn o bobl wedi’u heintio â’r clefyd.

(Cynnwys Saesneg)

Ebola

Daeth Ebola i’r amlwg ym mhob cwr o’r byd yn dilyn achosion yng ngorllewin Africa yn 2014. Firws yw ebola ac mae ei symptomau’n debyg i’r ffliw, ond gall ledaenu’n gyflym ac achosi i bobl farw o waedu mewnol. Mae tua 40 y cant o bobl ag ebola yn marw, ond mae’n bosibl ei drin yn llwyddiannus yn y camau cynnar.

Mynd i’r afael â’r materion

Er bod modd gwella rhai afiechydon, nid yw hyn yn wir am bob un. Mae’n hanfodol bod pobl yn cael y cymorth a’r arbenigedd meddygol angenrheidiol. Mae llawer o lywodraethau a chyrff anllywodraethol wedi sefydlu rhaglenni i hyfforddi meddygon a darparu cymorth meddygol ychwanegol mewn clinigau a chanolfannau meddygol. Mae Oxfam, Achub y Plant a Chymorth Cristnogol i gyd yn darparu gwerth miliynau o bunnoedd o gymorth i helpu i adeiladu canolfannau meddygol newydd, a darparu cefnogaeth addysgol hanfodol.

Rhes o bebyll ag arwyddion â’r geiriau “FREE HIV TESTING” arnynt. Mae dyn i’w weld yn arwain rhywun i mewn i un o’r pebyll.

Dŵr ac iechyd

Mae dŵr glân, diogel yn hanfodol ar gyfer datblygiad cymdeithasol. Hebddo, bydd clefydau fel polio, yn ogystal â diffyg maeth a chyfraddau marwolaethau yn cynyddu. Mae llawer o gyrff anllywodraethol fel Water Aid yn helpu cymunedau ledled Affrica Is-Sahara i wella mynediad at ddŵr yfed glân. Mae UNICEF hefyd wedi arwain llawer o raglenni i addysgu pobl ynglŷn â’r angen am frechlynnau polio. Y gobaith yw bydd polio yn cael ei ddileu o rai gwledydd yn Affrica Is-Sahara fel Nigeria erbyn 2020, gan fod y rhaglenni imiwneiddio hyd yn hyn wedi bod yn llwyddiannus iawn.

Mae cael sicrwydd dŵr yn hanfodol i bob gwlad. Mae hyn yn golygu cael digon o ddŵr ar gyfer y boblogaeth gyfan a helpu’r wlad i ddatblygu’n gymdeithasol ac yn economaidd.

Dull gweithredu ‘O’r brig i lawr, o’r gwaelod i fyny’

Y dull gweithredu ‘o’r brig i lawr’ yw pan fo unigolion cyfoethog a chwmnïau mawr yn gyrru twf economaidd. Bydd y cyfoeth sy’n cael ei greu ganddyn nhw’n llifo i lawr yn naturiol ac yn dod â budd i bawb. O ganlyniad, dylai’r wlad ganolbwyntio ar sicrhau’r amgylchedd priodol lle gall y bobl gyfoethog a’r cwmnïau mawr ffynnu.

Mae’r dull gweithredu ‘o’r brig i lawr’ yn tueddu i ganolbwyntio ar wneud penderfyniadau, y llywodraeth a grwpiau allanol eraill fel arfer, ac yn aml iawn mae’n cael ei gysylltu â datblygiad drwy brosiectau ar raddfa fawr.

Nod y dull gweithredu ‘o’r gwaelod i fyny’ yw codi pobl allan o dlodi drwy roi cymorth uniongyrchol iddyn nhw – eu helpu nhw i helpu eu hunain. Mae hyn yn cael ei wneud drwy’r strategaethau a ganlyn.

  • Cynnwys pobl leol yn y broses wneud penderfyniadau, drwy ganfod beth yw anghenion pobl a phenderfynu beth yw’r ateb mwyaf effeithiol.
  • Darparu cymorth sylfaenol, er enghraifft system garthffosiaeth a chyflenwad dŵr, gwella ffermio drwy ddefnyddio technoleg, addysg, gwelliannau gofal iechyd a chynllunio teulu, datblygu busnesau lleol drwy micro-fenthyciad a lleihau biwrocratiaeth, yn ogystal â mynediad at dechnolegau fel y rhyngrwyd a ffonau symudol.
Move on to Test
next