Cynllunio effeithiol

Mae cynllunio a threfnu yn sgiliau pwysig. Mae gallu trefnu’n effeithiol yn golygu gallu defnyddio amser, egni ac adnoddau i dy helpu di i gyrraedd dy dargedau.

Yn ôl Benjamin Franklin, un o sefydlwyr yr Unol Daleithiau, os yw rhywun yn cynllunio’n dda mae’n llai tebygol o fethu â sicrhau’r canlyniad arfaethedig.

quote
Os ydych yn methu â chynllunio, rydych yn cynllunio i fethu.Benjamin Franklin, un o sefydlwyr yr Unol Daleithiau

Nodau ac amcanion

Mae gosod nodau ac amcanion yn rhan hanfodol o’r broses gynllunio a threfnu.

Nodau

Y nod yw’r canlyniad rwyt ti'n gobeithio ei gyflawni. Datganiad cyffredinol sy’n ymwneud â’r targedau, y dibenion neu’r bwriadau cyffredinol yw nod.

Amcanion

Amcanion yw'r camau unigol mae’n rhaid eu cwblhau er mwyn cyrraedd y targedau hynny. Mae amcanion yn fwy penodol, oherwydd mae angen iddynt fod yn ymarferol, yn bosibl eu cyflawni ac o fewn cyrraedd. Fel arfer, mae mwy nag un amcan.

Siart bar wedi â'r label Nod. Mae llinell yn dilyn y barrau a ffigur yn cerdded i fyny'r llinell. Oddi tano, mae siart â'r label Amcan darged uwchben y bar talaf ac ysgol yn arwain i fyny at y targed.
curriculum-key-fact
Yn syml iawn, mae nod yn egluro ‘beth’ rwyt ti'n bwriadu ei gyflawni, ac mae amcan yn egluro ‘sut’ rwyt ti'n bwriadu gwneud hynny.

Mae nodau ac amcanion fel arfer yn cael eu hysgrifennu fel berfenwau, ee:

  • datblygu
  • dylunio
  • creu

Enghraifft

Nod – Gwirfoddoli mewn lloches leol i anifeiliaid, a cheisio codi ymwybyddiaeth ac arian er mwyn helpu’r lloches i fod yn gynaliadwy yn y dyfodol.

  • Amcan un – ymchwilio i lochesau anifeiliaid lleol er mwyn dod o hyd i leoliad
  • Amcan dau – dysgu sut i ofalu am yr anifeiliaid
  • Amcan tri – ymchwilio a chynllunio digwyddiad codi arian
Question

Edrycha ar yr enghreifftiau a ganlyn a dewisa'r nod a’r amcanion:

  • rhoi gwersi Ffrangeg amser cinio unwaith yr wythnos i ddisgyblion blwyddyn saith
  • darganfod pa ddosbarth sydd ar gael ar gyfer y gwersi
  • trefnu cyfarfod gyda’r athro/athrawes Ffrangeg i drafod cynnwys posibl ar gyfer y gwersi
  • Nod – rhoi gwersi Ffrangeg amser cinio unwaith yr wythnos i ddisgyblion blwyddyn saith
  • Amcan – darganfod pa ddosbarth sydd ar gael ar gyfer y gwersi
  • Amcan – trefnu cyfarfod gyda’r athro/athrawes Ffrangeg i drafod cynnwys posibl ar gyfer y gwersi
Question

Edrycha ar yr enghreifftiau a ganlyn a dewisa'r nod a’r amcanion:

  • trefnu cyfarfod gyda’r gofalwr i drafod opsiynau
  • canfod faint o arian sydd ar gael i wneud y gwaith
  • amlinellu sut y gallwn wella’r ardal gyffredin y tu allan i’r ysgol
  • casglu gwybodaeth am y mathau o bethau y byddai’r disgyblion yn hoffi eu gweld
  • Nod – amlinellu sut y gallwn wella’r ardal gyffredin y tu allan i’r ysgol
  • Amcan – trefnu cyfarfod gyda’r gofalwr i drafod opsiynau
  • Amcan – casglu gwybodaeth am y mathau o bethau y byddai’r disgyblion yn hoffi eu gweld
  • Amcan – canfod faint o arian sydd ar gael i wneud y gwaith
Question

Edrycha ar yr enghreifftiau a ganlyn a dewisa'r nod a’r amcanion:

  • trefnu cyfarfod gyda fy nhiwtor i rannu syniadau
  • dewis gweithgaredd gwirfoddoli yn fy ardal leol
  • edrych ar yr opsiynau gwirfoddoli sydd ar gael ar-lein
  • Nod – dewis gweithgaredd gwirfoddoli yn fy ardal leol
  • Amcan – edrych ar yr opsiynau gwirfoddoli sydd ar gael ar-lein
  • Amcan – trefnu cyfarfod gyda fy nhiwtor i rannu syniadau