Cadwynau bwyd

Mae cadwyn fwyd yn dangos beth sy’n bwyta beth mewn cynefin penodol. Mae’n dangos llif egni a deunyddiau o un organeb i’r nesaf, gan ddechrau gyda chynhyrchydd.

Planhigion gwyrdd sy’n cyflawni ffotosynthesis yw’r cynhyrchwyr. Maen nhw’n defnyddio egni golau o’r haul i drawsnewid carbon deuocsid o’r aer, a dŵr o’r pridd, yn glwcos ac ocsigen. Mae organebau eraill yn gallu bwyta’r glwcos hwn ac yna ei ddefnyddio ar gyfer resbiradaeth, sy’n rhyddhau’r egni sydd wedi’i storio yn y glwcos. Yna, byddant yn gallu defnyddio’r egni hwn ar gyfer eu prosesau bywyd.

Yn yr enghraifft, mae hadau gwair yn cael eu bwyta gan lygod y dŵr, ac mae llygod y dŵr yn cael eu bwyta gan dylluanod gwynion.

Cadwyn fwyd 'hadau gwair-llygoden y gwair-tylluan wen'

Mae’r saethau rhwng pob organeb yn y gadwyn bob amser yn pwyntio i gyfeiriad y llif egni o’r bwyd i’r ymborthwr.

Safle organeb mewn cadwyn fwyd yw ei lefel droffig. Yn yr enghraifft uchod:

  1. mae’r cynhyrchydd (hadau gwair) ar y lefel droffig gyntaf
  2. mae’r ysydd cynradd (llygoden y dŵr) ar yr ail lefel droffig
  3. mae’r ysydd eilaidd (tylluan) ar y drydedd lefel droffig

Dydy cadwynau bwyd ddim yn aml yn hirach na phedair lefel droffig, oherwydd mae egni’n cael ei ddefnyddio neu ei golli ar bob lefel.

OrganebSut mae’n cael ei hegni
CynhyrchyddDefnyddio egni golau i greu bwyd drwy ffotosynthesis
Ysydd cynraddBwyta cynhyrchwyr, llysysyddion yw’r rhan fwyaf ohonynt
LlysysyddBwyta planhigion yn unig
Ysydd eilaiddBwyta ysyddion cynradd, mwyafrif yn gigysyddion
CigysyddBwyta anifeiliaid eraill yn unig
Ysydd trydyddolBwyta ysyddion eilaidd
HollysyddYsyddion sy’n bwyta anifeiliaid a phlanhigion, ac felly’n gallu bod ar fwy nag un lefel droffig mewn cadwyn fwyd
DadelfennyddBwydo ar organebau marw ac organebau sy’n pydru, ac ar y rhannau o blanhigion ac anifeiliaid sydd heb eu treulio mewn ymgarthion
Question

Mae llygod y dŵr yn cael eu hegni o fwyta gwair, ond maen nhw hefyd yn bwyta pryfed. Mae hyn yn golygu eu bod nhw’n ysyddion cynradd ac yn ysyddion eilaidd. Pa derm o’r tabl uchod allet ti ei ddefnyddio i ddisgrifio llygod y dŵr?

Hollysydd.