Y mynegrif datblygiad dynol

Mae cynnydd a datblygiad economaidd yn aml iawn yn mynd law yn llaw â datblygiad cymdeithasol. Mae’r graff gwasgariad yn dangos bod pobl sy’n fwy cyfoethog hefyd yn fwy iach. Mae hyn yn golygu bod y gydberthyniad rhwng y ddau yn gadarnhaol. Po fwyaf o arian mae pobl yn ei ennill, po fwyaf maen nhw’n gallu ei wario ar ofal iechyd, er enghraifft trechu clefydau neu hyfforddi rhagor o feddygon. Wrth i iechyd wella, mae cyfraddau marwolaethau a chyfraddau marwolaethau babanod (CMB) yn gostwng. Mae dangosyddion cymdeithasol eraill hefyd yn newid wrth i boblogaeth fynd yn fwy cyfoethog. Mae rhagor o arian yn cael ei wario ar addysg, sy’n golygu bod plant yn treulio mwy o amser yn yr ysgol, ac o ganlyniad mae cyfraddau llythrennedd yn codi.

Graff gwasgariad yn cymharu’r berthynas rhwng disgwyliad oes ac incwm ym mhob gwlad yn y byd.Graff gwasgariad yn cymharu’r berthynas rhwng disgwyliad oes ac incwm ym mhob gwlad yn y byd. Wrth ddarllen graff gwasgariad mae bob amser yn bwysig nodi ei gydberthyniad

O ganlyniad, er mwyn mesur pa mor ddatblygedig yw gwlad, mae’n well defnyddio ystod o ddangosyddion datblygiad – cymdeithasol ac economaidd. Y dangosydd mwyaf dibynadwy yw Mynegrif Datblygiad Dynol (MDD) y Cenhedloedd Unedig (CU). Mae MDD yn cael ei gyfrifo gan ddefnyddio cyfartaledd pedwar dangosydd datblygiad:

  • addysg – nifer y blynyddoedd mewn addysg ysgol ar gyfartaledd
  • addysg – cyfradd llythrennedd (fel canran o’r boblogaeth sy’n oedolion sy’n gallu darllen)
  • incwm gwladol crynswth (IGC) y pen (PGP) mewn doleri UDA
  • disgwyliad oes mewn blynyddoedd

Mantais defnyddio MDD y CU, yn hytrach na dangosydd unigol, yw ei fod yn rhoi cyfle i weld pa mor ddatblygedig yw gwlad o safbwynt cymdeithasol, yn ogystal â pha mor gyfoethog yw hi.

Mae’r map coropleth o’r byd yn dangos gwledydd y byd wedi’u dosbarthu yn ôl eu sgorau MDD perthynol. Mae sgôr MDD bob amser rhwng sero ac un. Mae sgorau sy’n nes at un yn golygu bod y wlad yn fwy datblygedig. Mae sgorau sy’n nes at sero yn golygu bod y wlad yn llai datblygedig.

Map o incwm y byd wedi’i grwpio fesul lefel yr incwm.
curriculum-key-fact
Yn ôl y CU, Norwy yw’r wlad fwyaf datblygedig yn y byd ag MDD o 0.949 (yn 2016).
Move on to Test
next