Ymatebion crefyddol

Mae’r ymatebion crefyddol i drosedd yn golygu deall rhai syniadau Mwslimaidd pwysig.

Moesoldeb absoliwt

Mae gan Islam ddeddfau, rheolau ymddygiad, canllawiau moesol ac enghreifftiau ymarferol caeth iawn sydd wedi’u hysgrifennu yn y Qur’an ac yn yr Hadith. Yn yr ystyr hwn, mae gan y grefydd synnwyr cryf o foesoldeb absoliwt.

Os ydych yn credu mewn moesoldeb absoliwt bydd gennych ffydd fod yna ffordd dda i weithredu mewn dilema moesol, sy’n wir ym mhob sefyllfa beth bynnag fo’r diwylliant, traddodiad crefyddol, cyfnod neu oed.

Enghraifft

Sut y byddai dilynwr y math hwn o foesoldeb yn ymateb i’r gorchymyn Na ladd? Byddai’n ceisio sicrhau nad oedd yn ymwneud ag unrhyw ladd, a byddai hynny’n effeithio ar ei farn ar faterion fel rhyfel, erthylu ac ewthanasia. Byddai’n dweud bod y gweithredoedd hyn yn ddrwg ym mhob sefyllfa.

curriculum-key-fact
Er bod Mwslimiaid yn arddel safbwynt absoliwtaidd, mae llawer o Fwslimiaid yn credu hefyd fod yna wahanol raddau o foesoldeb.

Moesoldeb berthynol

Os ydych yn credu mewn moesoldeb berthynol byddech yn cytuno y gallai fod angen ffyrdd gwahanol o weithredu mewn gwahanol sefyllfaoedd.

Enghraifft

Sut byddai person sy’n dilyn y math hwn o foesoldeb yn ymateb i’r gorchymyn Na ladd? Bydden nhw’n cytuno bod lladd yn ddrwg. Serch hynny, bydden nhw’n edrych ar ystod o faterion eraill hefyd. Er enghraifft, efallai bydden nhw’n honni ei bod yn angenrheidiol lladd mewn sefyllfa benodol, er enghraifft yn achos erthylu, pe byddai parhau gyda’r beichiogrwydd yn golygu bod plentyn yn cael ei eni gyda anabledd difrifol, neu mewn achos lle bod y fam wedi cael ei threisio.

Cydwybod

Diffiniad Mwslimaidd o gydwybod yw ei fod yn deimlad ysbrydol, neu synnwyr, sy’n caniatáu i bobl wahaniaethu rhwng da a drwg, ac sy’n helpu ac yn ysgogi Mwslim i gyflawni gweithredoedd cywir.

Mae Mwslimiaid yn credu bod gan fodau dynol reddf neu duedd naturiol i wneud daioni ac i ildio i ewyllys Allah, felly mae ymdeimlad o gydwybod yn rhan allweddol o’r gred hon. Mae Islam yn dysgu mai’r defnydd o ddealltwriaeth a roddwyd i fodau dynol gan Allah yw cydwybod.

Ewyllys rydd

Mae gan bob bod dynol ewyllys rydd a’r cyfle i wneud dewisiadau ynglŷn â’r modd y mae am fyw, boed hynny i wneud daioni neu ddrygioni. Mae bodau dynol yn atebol am eu gweithredoedd. Er enghraifft, ni ddylid gorfodi neb i gredu yn Allah – ni ddylai fod dim gorfodaeth mewn crefydd.

Ewyllys Allah

Mae Mwslimiaid yn credu bod popeth sy’n digwydd yn ganlyniad ewyllys Duw, ac na all dim byd ddigwydd heb i Dduw ei ganiatáu. Nid yw hyn yn golygu nad oes gan bobl ewyllys rydd. Beth mae yn ei olygu yw bod popeth sy’n digwydd wedi’i ragordeinio gan Dduw. Bydd Mwslimiaid yn gyson yn defnyddio’r ymadrodd ‘insha’Allah’, sy’n golygu ‘os yw Duw’n ei ewyllysio’, i fynegi’r gred fod popeth yn digwydd o ganlyniad uniongyrchol i ewyllys Duw.