Lleddfu tlodi

Er bod y DU yn wlad gyfoethog o'i chymharu â llawer o wledydd eraill, mae ymchwil wedi dangos bod 2 filiwn o bobl yn dioddef o ddiffyg maeth, gan nad ydyn nhw’n gallu fforddio digon o fwyd. Mae 3 miliwn pellach yn byw mewn perygl o ddiffyg maeth.

Elusen

Llaw dyn yn rhoi  rhodd o arian i mewn i focs pren.

Mae rhoi elusen yn bwysig i lawer o Iddewon. Mae’r gorchymyn tzedakah yn eu hannog i roi i elusen. Mae deddfau elusen i’w gweld yn y Torah ac maen nhw’n cael eu galw yn wyth lefel elusen Maimonides. I Iddewon, y lefel uchaf o elusen yw helpu rhywun cyn i’r sefyllfa fynd yn ddifrifol, er enghraifft drwy gynnig benthyciad neu swydd. Y lefel isaf o elusen i Iddewon yw pan mae rhoddion yn cael eu rhoi yn anfoddog.

Mae’r geiriau isod yn dod o’r Talmud:

quote
Fel y mae Duw yn ymweld â’r cleifion, yn bwydo’r newynog ac yn dilladu’r noeth, gwnewch chithau yr un modd.Talmud

Mae dau fath o elusen, sef rhoi arian neu eiddo, a rhoi dy hun. Mae rhai Iddewon yn credu y dylai pobl roi arian i rywun yn ddienw, gan fod hynny’n cadw urddas pawb.

Mae’n well gan Iddewon eraill fuddsoddi mewn rhaglenni cymorth sy’n darparu atebion hirdymor i newyn er mwyn i bobl allu helpu eu hunain. Mae hyn yn debyg i’r safbwyntiau ynglŷn â datblygu cynaliadwy.

Dwy elusen sy’n gweithio er mwyn helpu’r tlodion mewn gwledydd llai economaidd ddatblygedig (LlEDd) yw Tzedek a World Jewish Relief.

Tzedek

Mae Tzedek yn canolbwyntio ar ddatblygu cynaliadwy, ac yn gweithio mewn gwledydd lle mae tlodi difrifol. Yn India, mae Tzedek yn ymwneud â phroject o’r enw 'Stri Shakti' lle mae benthyciadau bach a chyrsiau hyfforddi busnes yn cael eu darparu i fenywod ar incwm isel. Mae hyn wedi helpu menywod i ddechrau cynhyrchu incwm i’w teuluoedd a’u cymunedau. Mae’r project hefyd yn noddi merched drwy addysg ysgol uwchradd.

Mae Tzedek yn rhedeg cynllun o’r enw 'Schlep to School'. Gair Iddew-Almaeneg yw 'Schlep', ac mae’n golygu taith hir ac anodd, fel arfer wrth gario neu lusgo rhywbeth. Mae’r cynllun 'Schlep to School' yn annog disgyblion i gerdded i’r ysgol, yn hytrach na defnyddio cludiant cyhoeddus, beicio neu fynd yn y car. Drwy gael eu noddi i gerdded i’r ysgol, gall disgyblion Iddewig godi arian i gefnogi projectau addysg yn Ghana, Affrica.

Teenagers in school uniform with backpacks walking in a group
Cynllun Iddewig i godi arian i elusen yw 'Schlep to School'

World Jewish Relief

Mae World Jewish Relief yn gweithio er mwyn darparu gofal cartref, bwyd, cymorth yn y gaeaf a chefnogaeth feddygol i’r bobl fwyaf bregus mewn cymdeithas. Mae’r elusen hefyd yn helpu drwy ddarparu cymorth brys ar ôl trychinebau naturiol, er enghraifft y tsunami yn Japan yn 2011.

Yn unol â chredoau Iddewig, mae’r elusen hefyd yn ceisio helpu projectau sy’n cefnogi datblygu cynaliadwy a chymorth hirdymor, er enghraifft, helpu mamau sengl i wella eu cyflogadwyedd tra maen nhw hefyd yn cael cymorth â gofal plant.

Question

Eglura sut mae un elusen Iddewig yn ceisio helpu pobl sydd mewn angen.

Elusen Iddewig gafodd ei sefydlu ym Mhrydain yn 1990 yw Tzedek. Prif nod yr elusen yw lleihau tlodi, ac mae’n ceisio gwneud hynny drwy weithio mewn gwledydd lle mae tlodi eithafol. Mae’r elusen wedi helpu plant i gael addysg ac wedi annog menywod i ddysgu sgiliau newydd a fydd yn eu helpu i ennill incwm i’w teuluoedd. Mae Tzedek hefyd yn gweithio mewn gwledydd sydd wedi dioddef trychinebau naturiol ac yn helpu i ddarparu cymorth mewn argyfwng.