Lluosi byr

I luosi \({237}\) â \({4}\) heb ddefnyddio cyfrifiannell, gelli di ei osod allan fel hyn:

Diagram lluosi byr
  1. Dechreua gyda \({4}\times{7}\), sef \({28}\), felly ysgrifenna’r \({8}\) a chario’r \({2}\) i golofn y degau.
  2. \({4}\times{3} = {12}\), ond cofia adio’r \({2}\) a gariwyd i gael \({14}\). Ysgrifenna’r \({4}\) a chario’r \({1}\) i golofn y cannoedd.
  3. \({4}\times{2} = {8}\), ac adio’r \({1}\) a gariwyd i gael \({9}\).

Felly \({237}\times{4} = {948}\).

Lluosi byr ydy’r enw ar y dull hwn.

Defnyddio grid lluosi

Mae gosod y rhifau mewn grid yn hwyluso’r cyfrifo. Yn y grid hwn dangoswn \({7}\times{4}\) fel:

Grid lluosi i ddangos 7 x 4

Mae hyn yn arwain at grid cyflawn fel hyn:

Grid lluosi i ddangos 237 x 4

Mae’r rhifau porffor ar waelod y tabl yn dod trwy adio’r rhifau ar y groeslin.

Rydyn ni’n gweld felly mai ateb \({237}\times{4} = {948}\).