Ffactor graddfa ffracsiynol

Rwyt ti’n gwybod eisoes bod maint helaethiad yn cael ei ddisgrifio yn ôl ei ffactor graddfa.

Er enghraifft, mae ffactor graddfa o {2} yn golygu bod pob hyd yn y siâp newydd {2} waith maint y gwreiddiol. Mae ffactor graddfa o {3} yn golygu bod y siâp newydd {3} gwaith maint y gwreiddiol.

Mae’n dilyn felly bod ffactor graddfa o \frac{1}{2} yn golygu bod pob hyd yn y siâp newydd hanner maint y gwreiddiol.

Enghraifft

I helaethu’r triongl â ffactor graddfa \frac{1}{2} a chanol helaethiad O, gwna fel a ganlyn:

Canol helaethiad

Helaethu triongl â ffactor graddfa o un hanner

Triongl ongl sgwâr.

Question

Beth ydy ffactor graddfa’r helaethiad yn y diagram hwn?

Diagram ffactor graddfa helaethiad

Ffactor graddfa’r helaethiad ydy \frac{1}{3}.

Cofia fod {OA} yn {6} uned ac {OA}' yn {2} uned.

Mae {BC} yn {3} uned a {B}' {C}' yn {1} uned, felly mae pob ochr ar y ddelwedd yn \frac{1}{3} o hyd y siâp gwreiddiol.

Cofia wirio pa un ydy’r gwrthrych a pha un ydy’r ddelwedd, er mwyn peidio â drysu’r ffactorau graddfa. Er enghraifft, mae’n bosib camgymryd ffactor graddfa o {2} am ffactor graddfa o \frac{1}{2}, neu ffactor graddfa o {3} am ffactor graddfa o \frac{1}{3}.

Move on to Test
next