Ymrwymiad

Bar Mitzvah a Bat Mitzvah

Bar Mitzvah mewn synagog
Bar Mitzvah mewn synagog

Ar ôl cyrraedd oed aeddfedrwydd (13 oed i fachgen a 12 oed i ferch) bydd bechgyn a merched Iddewig yn dod yn gyfrifol am fyw yn unol â’r Gyfraith Iddewig. Rhaid iddo ef neu hi dderbyn y gyfraith a’i rhwymedigaethau yn llawn, cymryd rhan mewn gwasanaethau yn y synagog a bod yn esiampl i bobl eraill.

Mae’r bachgen bellach yn cael ei ystyried yn rhan o’r minyan ac mae'n cael arwain ambell ran yn y gwasanaethau.

Yn ôl y gyfraith Iddewig, mae ef neu hi bellach yn gymwys i fod yn berchen ar eiddo ac i briodi.

Cyn ei ben-blwydd yn 13 oed bydd bachgen Iddewig yn mynd i wersi Hebraeg, yn y synagog fel arfer, ac yn dysgu sut i ddarllen y Torah yn uchel.

Ar y Sabath agosaf at ei ben-blwydd yn 13 oed, bydd y bachgen yn dod yn Bar Mitzvah. Yn ystod y gwasanaeth ar y Sabath, bydd y bachgen yn darllen rhan o’r Torah neu ran o’r Proffwydi yn uchel. Bydd yn gwisgo’r tefillin am y tro cyntaf.

Bydd y Rabbi yn cyfeirio rhan o’i anerchiad at y bachgen, ac mae’n bosibl y bydd y bachgen yn dweud ychydig eiriau wrth aelodau eraill y gynulleidfa. Yna bydd tad y bachgen yn adrodd gweddi o ddiolch bod ei fab wedi dod i oed.

Fel arfer, bydd parti i ddathlu Bar Mitzvah ar ôl y gwasanaeth.

O fewn y gymuned Iddewiaeth Ryddfrydol bydd merch yn paratoi ar gyfer ei Bat Mitzvah yn ddigon tebyg i’r ffordd y mae bachgen yn paratoi ar gyfer ei Bar Mitzvah, ond bydd yn gwneud hyn tua’r adeg mae’n cael ei phen-blwydd yn 12 oed. Ond fydd y ferch ddim yn gwisgo’r tefillin yn ystod y seremoni Bat Mitzvah.

Dydy Iddewon Uniongred ddim yn derbyn Bat Mitzvah, a dydyn nhw ddim yn caniatáu i ferched gael eu hystyried fel rhan o’r minyan nac i arwain gwasanaethau.

Bat Chayil

Ystyr Bat Chayil yw 'merch y gorchymyn' ac mae’n un o seremonïau Iddewiaeth Uniongred. Mae’n digwydd mewn synagog Uniongred ar ddyddiad sy’n agos at ben-blwydd y ferch yn 12 oed. Bydd y ferch yn rhoi anerchiad ar bwnc Iddewig, ond ddim yn ystod gwasanaeth y Sabath.

Mae Iddewon Uniongred yn credu bod gan ddynion a menywod rôl wahanol. Dydy menywod ddim yn cymryd rhan weithgar yng ngwasanaethau’r synagog, ond mae ganddyn nhw rôl bwysig iawn i’w chwarae yn y cartref.

Mae Bat Chayil yn golygu bod y ferch wedi cyrraedd yr oed pan mae’n rhaid iddi gyflawni ei rôl fel oedolyn yn y gymuned. Rhaid iddi ddilyn y deddfau Iddewig sy’n berthnasol i fenywod a dysgu sut i gadw cartref Iddewig da. Mae sut i ddilyn deddfau bwyd Iddewiaeth yn enghraifft dda o un o’r gwersi y mae’n rhaid i Iddewes Uniongred ifanc eu dysgu.