Symbolau

Mae symbolau’n cael eu defnyddio mewn crefyddau i gyfeirio at rywbeth neu i egluro rhywbeth yn gliriach. Fel arfer mae gan symbolau ystyr dyfnach. Yn aml iawn maen nhw’n cael eu harddangos mewn addoldai neu yn y cartref, ac yn cael eu defnyddio fel ffocws wrth addoli.

Y mezuzah

Llaw yn cyffwrdd mezuzah ar bostyn drws

Mae’r mezuzah i’w weld ar fframiau drysau llawer o gartrefi Iddewig. Mae’n cael ei osod ar fymryn o ongl ar ochr dde pob ffrâm drws yn y tŷ. Yr unig ffrâm drws yn y tŷ nad yw’n cael ei osod arno yw drws yr ystafell ymolchi.

Sgrôl femrwn â gweddi’r Shema wedi cael ei hysgrifennu arni ac wedi ei chadw mewn cas neu glawr bach yw’r mezuzah. Mae gweddi’r Shema yn bwysig i Iddewon oherwydd bod y geiriau’n disgrifio Duw yn gofyn i’r Iddewon gofio ei orchmynion yn eu meddyliau a’u calonnau. Mae’r geiriau wedi cael eu hysgrifennu gan sofer, person sydd wedi’i hyfforddi i ysgrifennu’r Torah. Rhaid i’r memrwn mae’r geiriau’n cael eu hysgrifennu arno fod yn groen anifail kosher.

Pwrpas y mezuzah yw atgoffa Iddewon o bresenoldeb Duw bob amser. Bydd Iddewon yn aml yn cyffwrdd â’r mezuzah pan fyddan nhw’n mynd drwy’r drws. Mae’r cyfarwyddyd i wneud hyn yn dod o’r Torah.

quote
Câr di yr ARGLWYDD dy Dduw â’th holl galon ac â’th holl enaid ac â’th holl nerth. Y mae’r geiriau hyn yr wyf yn eu gorchymyn iti heddiw i fod yn dy galon. Yr wyt i’w hadrodd i’th blant, ac i sôn amdanynt pan fyddi’n eistedd yn dy dŷ ac yn cerdded ar y ffordd, a phan fyddi’n mynd i gysgu ac yn codi. Yr wyt i’w rhwymo yn arwydd ar dy law, a byddant yn rhactalau rhwng dy lygaid. Ysgrifenna hwy ar byst dy dŷ ac ar dy byrth.Deuteronomium 6: 5-9

Magen Dafydd

Magen Dafydd, neu seren Dafydd, yw’r symbol sy’n cael ei gysylltu amlaf ag Iddewiaeth.

curriculum-key-fact
Mae seren Magen Dafydd yn cynrychioli tarian y Brenin Dafydd, brenin cyntaf Jerusalem.

Mae Magen Dafydd ar siâp hecsagram ac wedi’i ffurfio o ddau driongl hafalochrog. Mae’n debyg ei fod yn symbol gweddol fodern, a dechreuodd gael ei arddangos y tu allan i synagogau yn ystod yr 17eg ganrif. Daeth yn symbol poblogaidd o Iddewiaeth a chafodd ei fabwysiadu fel arwyddlun yn 1897.

Yn ystod yr Holocost, roedd yn rhaid i Iddewon arddangos Magen Dafydd er mwyn dangos i bobl eraill eu bod yn Iddewon.

Seren Dafydd aur wedi ei gosod dros y gair cyntaf sy'n ymddangos yn Llyfr Genesis
Question

Eglura pam mae’r mezuzah yn bwysig i Iddewon.

Mae’r mezuzah yn symbol Iddewig pwysig. Mae’n bwysig i Iddewon oherwydd ei fod yn cynnwys darn bach o femrwn sydd â gweddi’r Shema arno. Mae’r weddi hon yn bwysig i Iddewon oherwydd dyma lle gwnaeth Duw ofyn i’r Iddewon gofio ei orchmynion. Maen nhw’n ufuddhau i’r gorchymyn hwn drwy gadw’r mezuzah ar fframiau drysau yn eu cartrefi i’w hatgoffa am bresenoldeb Duw bob amser. Yn aml iawn bydd Iddewon yn cyffwrdd â’r mezuzah neu’n ei gusanu wrth iddyn nhw fynd drwy’r drws. Mae hyn yn eu hatgoffa y dylen nhw fyw yn unol â gair Duw. Mae’r mezuzah hefyd yn gallu bod yn symbol bod Duw yn amddiffyn cartref y teulu Iddewig.