Beth yw effeithiau rhagfarn a gwahaniaethu?

Mae rhagfarn yn gwneud i’r dioddefwr deimlo nad yw’n cael ei ystyried yn fod dynol cyflawn. Pan mae pobl yn cael eu hystyried yn llai pwysig gan bobl eraill, mae’n effeithio ar eu hunan-barch ac maen nhw’n rhoi’r gorau i drio gwella eu hunain.

Yn aml iawn mae rhagfarn yn gallu arwain at fwlio a mathau eraill o wahaniaethu.

Mae’r rhain yn creu awyrgylch o ofn beth allai ddigwydd ar adeg benodol, a beth allai ddigwydd yn y dyfodol. Mewn achosion eithafol mae hyn yn gallu achosi i unigolyn ladd ei hun.

Yn yr achosion mwyaf eithafol, mae rhagfarn yn gallu arwain at hil-laddiad. Digwyddodd hyn yn yr Ail Ryfel Byd pan gafodd 6 miliwn o Iddewon eu lladd. Dyma enghraifft o’r hyn sy’n gallu digwydd pan mae rhagfarn yn cael cyfle i ddatblygu heb ei herio mewn cymdeithas.

Mae canlyniadau rhagfarn a gwahaniaethu yn gallu achosi i unigolion a chymunedau cyfan deimlo’n fregus, yn ofnus ac yn ddiwerth. Yn yr achosion gwaethaf, maen nhw’n gallu arwain at farwolaeth.

Gwahaniaethu cadarnhaol

Nid yw gwahaniaethu’n ddrwg i gyd. Yn y 30 mlynedd diwethaf, mae deddfau wedi cael eu pasio er mwyn ei gwneud hi’n fwy hwylus i bobl sydd ag anableddau fynd i mewn i adeiladau.

Mae rhai cwmnïau wedi gosod cwotâu ar gyfer isafswm y menywod sydd mewn swyddi o awdurdod. Nod y math hwn o wahaniaethu yw dangos bod pobl sydd wedi dioddef rhagfarn yn y gorffennol yn gallu cyflawni rôl bwysig mewn cymdeithas os ydyn nhw’n cael cyfle.

Un enghraifft o wahaniaethu cadarnhaol yw heddlu’r Deyrnas Unedig yn recriwtio swyddogion cyfunrywiol. Maen nhw’n gwneud hyn er mwyn sicrhau nad yw pobl gyfunrywiol yn cael eu tangynrychioli yn yr heddlu. Fodd bynnag, gallai hyn achosi i ddarpar swyddogion heterorywiol deimlo eu bod yn cael eu diystyru, ac i swyddogion cyfunrywiol deimlo nad ydyn nhw wedi cael eu dewis ar sail eu teilyngdod.