Beth yw rhagfarn?

Ystyr rhagfarn yw barnu cyn gwybod y ffeithiau i gyd. Mae’n golygu ffurfio barn neu deimlad annheg am berson neu grŵp o bobl, heb archwilio’r sefyllfa’n iawn. Yn ddamcaniaethol, mae’n bosibl i rywun ddioddef rhagfarn heb fod neb arall yn gwybod hynny.

Beth yw gwahaniaethu?

Ystyr gwahaniaethu yw trin unigolyn neu beth yn wahanol ar sail y grŵp, dosbarth neu gategori y mae'n perthyn iddo, yn hytrach na seilio unrhyw weithredoedd ar deilyngdod yr unigolyn.

Gwahaniaeth syml rhwng rhagfarn a gwahaniaethu yw bod rhagfarn yn gysylltiedig ag agwedd, a bod gwahaniaethu'n gysylltiedig â gweithredu.

Mae llawer o wahanol fathau o wahaniaethu, er enghraifft, dweud geiriau sarhaus, peidio â darparu llety neu fynediad rhesymol, portreadu rhai pobl yn wahanol yn y cyfryngau, llunio polisïau talu, hurio neu dderbyn mwy ffafriol i rai pobl, a throseddau casineb. Gall unigolion, grwpiau neu sefydliadau fod yn gyfrifol am wahaniaethu.

Mae gwahaniaethu cadarnhaol yn digwydd pan fydd grŵp penodol yn cael breintiau arbennig i wneud iawn am anfantais dybiedig. Er enghraifft, yn aml iawn mae pobl anabl yn cael defnyddio'r lleoedd parcio agosaf at fynedfa adeilad.