Beth mae Cristnogaeth yn ei ddweud am briodasau o’r un rhyw?

Yn draddodiadol, mae perthynas wedi bod rhwng dyn a menyw. Fodd bynnag, yn y byd cyfoes mae perthynas o’r un rhyw yn beth cyffredin, ac mae hyn wedi achosi rhai problemau i gredinwyr crefyddol.

Roedd cyfunrywioldeb yn anghyfreithlon yn y Deyrnas Unedig cyn 1967, ond ers iddo fod yn gyfreithlon mae agweddau llawer o bobl wedi newid ac mae llawer o bobl mewn cymdeithas heddiw'n ei dderbyn yn gyffredinol. Yn 2004, cafodd y Ddeddf Partneriaeth Sifil ei chyflwyno yn y Deyrnas Unedig, i ganiatáu i gyplau o’r un rhyw fod â'r un hawliau cyfreithiol â dynion a menywod priod. Cafodd priodas o’r un rhyw ei chyfreithloni yng Nghymru a Lloegr yn 2013.

Mae'r rhan fwyaf o ddatganiadau gan yr Eglwys sy'n ymwneud â chyfunrywioldeb yn cyfeirio at gyfunrywioldeb ymhlith dynion yn unig, ond mae'r un egwyddorion yn gallu bod yn berthnasol i lesbiaid.

Mae rhaniadau mawr o fewn y gymuned Gristnogol am hyn. Mae gan yr Eglwys Gatholig a rhai adrannau o'r eglwysi efengylaidd safbwyntiau tebyg iawn i'w gilydd.

Priodas o’r un rhyw

Dydy priodasau o’r un rhyw ddim yn tueddu i gael eu cynnal mewn eglwysi Cristnogol ar hyn o bryd. Fodd bynnag, mae rhai enwadau, fel y Crynwyr, yn caniatáu i gyplau o’r un rhyw gael gwasanaeth mewn eglwys, ond bydd rhaid iddyn nhw gael eu priodi'n gyfreithlon gan gofrestrydd. Mae Cristnogion eraill yn gwrthwynebu priodas o’r un rhyw yn llwyr, gan fod llawer o ddarnau yn y Beibl yn dweud ei fod yn beth drwg.

quote
Os bydd dyn yn gorwedd gyda dyn fel gyda gwraig, y mae'r ddau wedi gwneud ffieidd-dra; y maent i'w rhoi i farwolaeth, ac y maent yn gyfrifol am eu gwaed eu hunain.Lefiticus 20:13
quote
Fe wyddom fod y Gyfraith yn beth ardderchog os caiff ei harfer yn briodol fel cyfraith. Gadewch inni ddeall hyn: y mae'r Gyfraith wedi ei llunio, nid ar gyfer y sawl sy'n cadw'r Gyfraith ond ar gyfer y rheini sy'n ei thorri a'i herio, sef yr annuwiol a'r pechadurus, y digrefydd a'r di-dduw, y rhai sy'n lladd tad a mam, yn llofruddio, yn puteinio, yn ymlygru â'u rhyw eu hunain, yn herwgipio, yn dweud celwydd, yn tyngu ar gam, ac yn gwneud unrhyw beth arall sy'n groes i'r athrawiaeth iach.1 Timotheus 1:8-10

Dydy Catholigion ddim yn caniatáu perthynas o’r un rhyw, oherwydd maen nhw'n credu mai rhwng dyn a menyw dylai priodas a pherthynas rywiol ddigwydd. Mae'n bosibl bod eraill yn credu bod y dysgeidiaethau hyn o'r Beibl wedi dyddio ac nad ydyn nhw’n berthnasol erbyn hyn i'r byd modern.

Dadleuon yn erbyn cyfunrywioldeb

  • Gwnaeth Duw wrywod a benywod yn ôl Llyfr Genesis i'w cwblhau ei gilydd ac i genhedlu. Hyd yn oed os nad yw'r cwpl yn gallu cael plant, mae'r undod rhywiol, yn ddamcaniaethol, yn un allai gynhyrchu plant.
  • Y drefn naturiol sy'n cael ei chynrychioli ym myd natur yw bod gwryw a benyw yn uno. Mae hyn yn aml yn cael ei gysylltu â'r ddadl deddf naturiol.
  • Mae arfer cyfunrywiol yn cael ei wahardd yn llyfr Lefiticus: 'Os bydd dyn yn gorwedd gyda dyn fel gyda gwraig, y mae'r ddau wedi gwneud ffieidd-dra; y maent i'w rhoi i farwolaeth. (Lefiticus 20:13).
  • Yn rhai o lythyrau Sant Paul sydd wedi'u cynnwys yn y Beibl, mae'n condemnio cyfunrywioldeb fel bod yn 'anghyfiawn' ac yn honni na fydd dynion sy'n arfer cyfunrywioldeb yn etifeddu teyrnas Duw.

Dadleuon o blaid cyfunrywioldeb

  • Dydy'r ffaith nad yw undod rhywiol yn gallu creu plant ddim yn golygu y dylid gwahardd unrhyw weithred sy'n fynegiad corfforol o wir gariad.
  • Mae pobl gyfunrywiol yn dilyn eu greddfau naturiol. Dyma sut mae Duw wedi eu creu nhw, felly ddylen ni ddim eu condemnio nhw.
  • Mae tystiolaeth o weithgareddau cyfunrywiol drwy’r deyrnas anifeiliaid i gyd.
  • Mae llawer o ddeddfau yn y Beibl sydd ddim yn cael eu derbyn heddiw oherwydd bod natur cymdeithas wedi newid, er enghraifft y gosb eithaf a chaethwasiaeth. Ddylai safonau hynafol ddim cyfyngu arnom ni.
  • Mae rhai pobl yn credu bod sylwadau Sant Paul yn sôn am buteiniaid gwrywaidd, nid cyfunrywioldeb yn gyffredinol.

Beth mae hyn yn ei olygu’n ymarferol?

Safbwynt y rhan fwyaf o eglwysi Cristnogol yw 'caru'r pechadur, ond casáu'r pechod'. Y dehongliad cyffredinol o hyn yw y dylai Cristnogion ddangos cariad a thosturi tuag at bobl gyfunrywiol, ond na ddylai pobl gyfunrywiol ymwneud â gweithgaredd rhywiol. Mae hyn oherwydd bod y rhan fwyaf o eglwysi'n dysgu mai dim ond o fewn priodas dylai rhyw ddigwydd, a bod yr Eglwys yn diffinio hyn fel rhywbeth rhwng dyn a menyw.

Mae'r Eglwys Gatholig yn datgan:

quote
Mae'r duedd hon, sydd yn wrthrychol anhwylus, yn gyfystyr â threial i'r rhan fwyaf ohonynt. Rhaid eu derbyn â pharch, tosturi a sensitifrwydd. Dylid osgoi pob arwydd o wahaniaethu annheg yn eu herbyn...Rydym yn galw ar bobl gyfunrywiol i fod yn ddiwair.Catecism yr Eglwys Gatholig 1992, paragraffau 2358-9

Mae safbwynt y Crynwyr am gyfunrywioldeb yn dderbyngar:

quote
Os oes gwir dynerwch, parodrwydd i fod yn gyfrifol, a hedyn o ymrwymiad, nid oes posibl bod Duw wedi'i gau allan. Oni allwn ddweud y gall Duw fod yn bresennol mewn unrhyw berthynas lle mae rhywfaint o gariad anhunanol? ...Mae gwrthod pobl ar sail eu hymddygiad rhywiol yn gyfystyr â gwrthod cread Duw.Golwg y Crynwyr ar ryw, 1963

Bydd safbwynt y rhan fwyaf o Gristnogion rywle rhwng y ddau safbwynt hyn. Mae rhai eglwysi'n cynnig cefnogaeth i bobl gyfunrywiol i fyw bywyd diwair, ac mae eraill yn barod i dderbyn pobl sy'n agored gyfunrywiol mewn safleoedd o awdurdod. Fodd bynnag, ychydig iawn o grwpiau Cristnogol sy'n fodlon rhoi datganiad pendant am y mater, gan y byddai'n achosi rhaniadau o fewn y gymuned.

Question

Esbonia'r dysgeidiaethau Cristnogol am briodas o’r rhyw.

Mae'r dysgeidiaethau am briodas o’r un rhyw yn y Beibl yn disgrifio'r weithred fel un anfoesol a "ffiaidd", ac yn dweud y dylai pobl gyfunrywiol gael eu "rhoi i farwolaeth". Mae'r dysgeidiaethau hyn yn golygu bod rhai Cristnogion yn gwrthwynebu perthynas o’r un rhyw yn llwyr. Un enghraifft o enwad sy'n gwrthwynebu perthynas o’r un rhyw yw Catholigiaeth. Mae Catholigion yn credu bod cael perthynas o’r un rhyw yn bechod. Mae gan Gristnogion eraill agwedd fwy eangfrydig tuag at berthynas o’r un rhyw, gan gredu bod dysgeidiaethau'r Beibl yn hen-ffasiwn yn y byd modern a bod angen eu diweddaru nhw. Drwy edrych ar rai o ddysgeidiaethau eraill Iesu, fel y Rheol Euraidd, mae modd gweld bod Iesu yn credu mewn cydraddoldeb. Mae'r gred hon mewn cydraddoldeb yn mynd yn groes i wahaniaethu yn erbyn priodas o’r un rhyw. Bydd rhai enwadau, fel y Crynwyr, yn cynnal bendith grefyddol i gwpl o’r un rhyw.

Move on to Test
next