Deddf Naturiol Aquinas

Thomas Aquinas

Offeiriad, athronydd a diwinydd Catholig oedd Thomas Aquinas, ac roedd yn byw tua 1225-1274.

Datblygodd Thomas Aquinas ddamcaniaeth foesegol, sef y Ddeddf Naturiol. Diben damcaniaethau moesegol yw helpu pobl i wneud penderfyniadau moesol am wahanol faterion sy'n eu hwynebu mewn bywyd.

Pum Gwireb Sylfaenol

Dywedodd Aquinas fod Duw wedi gosod rhai rheolau sylfaenol ac y dylai bodau dynol ddilyn y rheolau hyn a'u defnyddio nhw wrth wneud penderfyniadau drwy gydol eu bywydau. Y rheolau hyn yw:

  • hunanamddiffyn
  • parhau'r rhywogaeth drwy atgenhedlu
  • addysgu plant
  • byw mewn cymdeithas
  • addoli Duw

Y Pum Gwireb Sylfaenol oedd yr enw y rhoddodd arnyn nhw. O'r rhain datblygodd wirebau eilaidd i helpu pobl i fyw'n unol â'r rhai sylfaenol.

Enghraifft

I gymryd y wireb sylfaenol 'parhau'r rhywogaeth drwy atgenhedlu', un wireb eilaidd i hyn fyddai bod atal cenhedlu'n ddrwg, am ei fod yn atal atgenhedlu. .

Dehongli Deddf Naturiol Aquinas

Mae gan bobl wahanol ffyrdd o ddehongli Deddf Naturiol Aquinas.

Mae Catholigion yn defnyddio dull diamod. Maen nhw'n credu bod rhaid dilyn y rheolau bob amser, o dan unrhyw amgylchiadau, er enghraifft dydyn nhw ddim yn cytuno â defnyddio unrhyw fath o ddulliau atal cenhedlu.

Mae gan Gristnogion eraill, fel yr Eglwys yng Nghymru, agwedd fwy perthynolaidd. Dydyn nhw ddim yn credu bod y Ddeddf Naturiol yn set o reolau nad oes modd eu torri byth. Maen nhw'n eu gweld nhw fel arweiniad i bobl ddefnyddio eu deallusrwydd dynol i benderfynu beth sy'n dda a drwg ym mhob sefyllfa. Yn yr achos hwn, mae'n bosibl iawn ystyried, o dan rai amgylchiadau, mai defnyddio dulliau atal cenhedlu fyddai'r peth mwyaf cyfrifol i'w wneud.