Beth yw jihad?

Mae’r cysyniad Mwslimaidd o jihad yn aml yn cael ei gymysgu â’r syniad o ryfel sanctaidd. Mae jihad yn golygu 'brwydro yn ffordd Allah', ac mae’n cyfeirio cymaint, os nad mwy, at frwydr ysbrydol fewnol neu bersonol, nag at ryfel ac ymladd.

Mae’r rhan fwyaf o ysgolheigion Mwslimaidd yn cytuno bod dwy lefel o jihad, ac o’r rhain, mai jihad mwyaf yw’r pwysicaf.

Jihad mwyaf

Mae hyn yn cyfeirio at frwydr ysbrydol bersonol pob Mwslim i ddilyn dysgeidiaethau Allah yn ei fywyd bob dydd. Mae’n cynnwys goresgyn pethau drwg fel dicter, trachwant, balchder a chasineb. Mae hefyd yn cynnwys maddau i bobl sy’n achosi poen iddyn nhw, a gweithio dros gyfiawnder cymdeithasol.

Jihad lleiaf

Dydy’r rhan fwyaf o Fwslimiaid ddim yn heddychwyr, ac maen nhw’n credu bod modd cyfiawnhau brwydro i amddiffyn Islam, er mwyn cael cyfiawnder, neu i’w hamddiffyn eu hunain, a defnyddio grym os oes angen. Os bydd pob ffordd heddychlon yn methu, dylai Mwslim fod yn barod i frwydro i amddiffyn yr ummah rhag agweddau ymosodol, i amddiffyn pobl sy’n cael eu gormesu, neu i frwydro yn erbyn anghyfiawnder. Jihad lleiaf yw hyn.

Yn ôl y dysgeidiaethau traddodiadol, mae rhyfel yn dderbyniol cyn belled bod y canlynol yn wir:

  • mae achos cyfiawn dros y rhyfel
  • rhyfel yw’r dewis olaf
  • mae’r rhyfel er mwyn amddiffyn creadigaeth Allah
  • mae’r rhyfel yn ceisio adfer heddwch
  • mae’r rhyfel wedi’i reoli gan arweinydd crefyddol
  • dydy’r rhyfel ddim yn cael ei ymladd fel gweithred ymosodol
  • dydy’r rhyfel ddim yn cael ei ymladd i gymryd tiriogaeth

Dydy hi ddim yn bosibl disgrifio rhyfel fel jihad o dan yr amodau canlynol:

  • os yw’r rhyfel am resymau gwleidyddol
  • os mai diben y rhyfel yw gorfodi pobl i droi at Islam
  • os yw’r rhyfel yn peryglu merched a phlant
  • os yw’r rhyfel yn golygu dinistrio cartrefi neu fannau addoli
  • os yw’r rhyfel yn debygol o ddinistrio coed, cnydau ac anifeiliaid

Rhaid i Fwslimiaid ymladd ar ran Allah i’w hamddiffyn eu hunain ac ufuddhau i reolau rhyfel:

quote
Ymladdwch yn achos Allah yn erbyn pobl sy’n ymladd â chi, ond peidiwch â chroesi’r ffiniau; nid yw Allah yn caru pechaduriaid.Qur'an 2:190
quote
Rhoddwyd caniatâd [i ymladd] i’r rhai hynny y mae rhywrai’n ymladd yn eu herbyn, oherwydd eu bod wedi cael cam. Ac yn wir, gall Allah roi buddugoliaeth iddynt.Qur'an 22.39
Flowchart to represent jihad
Move on to Test
next