Beth mae Islam yn ei ddweud am fywyd teuluol?

Mae teuluoedd yn cael eu hystyried yn rhan ganolog o bob cymuned Fwslimaidd. Cafodd bywyd teuluol ei greu gan Allah i gadw cymdeithas gyda’i gilydd ac mae Mwslimiaid yn cael eu hannog i ddilyn enghraifft y Proffwyd Muhammad, a oedd yn briod ac a wedi magu teulu.

Teulu estynedig yw’r teulu Mwslimaidd traddodiadol. Fel arfer mae’n cynnwys rhieni, plant, taid a nain/tad-cu a mam-gu a pherthnasau oedrannus. Mae’r rhan fwyaf o Fwslimiaid yn credu bod teuluoedd estynedig yn golygu mwy o sefydlogrwydd, sicrwydd, cariad a chefnogaeth i’w gilydd.

Rôl dynion a menywod

Mae cyfraith ac arferion Islamaidd yn cydnabod y gwahaniaethau rhwng dynion a menywod, sy’n arwain at rôl a dyletswyddau gwahanol i ddynion a menywod. Serch hynny, mae llawer o Fwslimiaid yn credu bod dynion a merched yn ategu ei gilydd.

Mae’r dyfyniad hwn o’r Hadith yn amlinellu’r disgwyliad bod gan ddynion a merched rôl wahanol:

quote
Dywedodd Apostol Allah, “Yn sicr! Mae pob un ohonoch yn warcheidwad ac yn gyfrifol am y rhai sydd yn eich gofal: Mae Imam (rheolwr) y bobl yn warcheidwad ac yn gyfrifol am y rhai yn ei ofal; mae dyn yn warcheidwad ei deulu (aelwyd) ac yn gyfrifol am y rhai sydd yn ei ofal; mae menyw yn warcheidwad cartref ei gŵr a’i blant ac yn gyfrifol amdanynt; ac mae caethwas dyn yn warcheidwad eiddo ei feistr ac yn gyfrifol amdano. Yn sicr, mae pob un ohonoch yn warcheidwad ac yn gyfrifol am y rhai sydd yn eich gofal.”Hadith Sahih Bukhari 9:89:252

Mewn cymdeithasau Islamaidd traddodiadol, mae rôl y fenyw yn y cartref a rôl y dyn yn y byd cyhoeddus ac mewn gwaith.

Mae’r Qur'an a’r Hadith yn cyfeirio at y gwahaniaethau biolegol sy’n golygu bod dynion ar y cyfan yn gryfach yn gorfforol na menywod. O ganlyniad, mae dynion yn cael eu hystyried fel amddiffynwyr merched a theuluoedd, a darparwyr cymorth ariannol. Mae disgwyl i ferched gael plant a chyflawni rôl bwysig fel gwraig a mam.

Gwarchod a meithrin

Mae llawer o Fwslimiaid yn credu mai bywyd teuluol yw sylfaen cymdeithas ddynol. Mae’n darparu amgylchedd diogel ac iach i rieni fagu plant. Y lle gorau i drosglwyddo a datblygu rhinweddau dynol fel cariad, caredigrwydd, trugaredd a thosturi yw mewn teulu.

Dylai’r uned deuluol annog yr unigolyn i weld ei hun fel rhan o gymuned ehangach a dylai helpu i atal ymddygiad gwrthgymdeithasol. Mae llawer o Fwslimiaid yn credu bod y gwerthoedd hyn er budd teuluoedd unigol, a hefyd er budd y gymuned Islamaidd fyd-eang, yr ummah.

Gofalu am yr henoed

Mae Mwslimiaid yn credu mewn cadw urddas pobl hŷn. Mae llawer yn credu bod gallu gofalu am berthnasau oedrannus yn anrhydedd ac yn fendith gan Allah, ac maen nhw’n dangos caredigrwydd, amynedd a pharch wrth ofalu amdanyn nhw. Mae gan blant hefyd ddyletswydd i ofalu am eu rhieni pan fyddan nhw’n mynd yn hŷn.

Plant a magu plant

Mae gan rieni Mwslimaidd gyfrifoldeb i ofalu am eu plant yn gorfforol ac yn emosiynol. Eu nod yw sicrhau bod eu plant yn tyfu i fod yn oedolion annibynnol sydd â hunanddisgyblaeth. Mae disgwyl i rieni ddysgu eu plant i wahaniaethu rhwng da a drwg.

Mae disgwyl i blant barchu eu rhieni. Yr unig ddyletswyddau sy’n bwysicach na dyletswyddau plentyn i’w rieni yw ei ddyletswyddau i Allah. Mae dysgeidiaethau o’r Qur'an, a dywediadau’r Proffwyd Muhammad, yn dweud bod rhaid i blant ddangos parch at eu rhieni.

quote
Gorchmynnodd eich Arglwydd i chi addoli neb ond Ef, a bod yn garedig wrth eich rhieni. Os bydd un neu’r ddau ohonynt yn cyrraedd henaint yn eich gofal, peidiwch â siarad yn amharchus â hwy, … a byddwch yn ostyngedig iddynt mewn trugaredd.Qur'an 17:23-24

Plant a datblygiad ysbrydol

Mae mam yn ganolog i’r teulu Mwslimaidd ac mae’n gyfrifol am ddysgu credoau, defodau ac arferion eu crefydd i’w phlant yn y cartref. Byddai plant yn cael eu dysgu am ystyr halal a haram. Mae tad yn gyfrifol am fynd â’r plant i’r mosg, ac mae yntau hefyd yn gyfrifol am addysg grefyddol plant.

Mae gan bob plentyn Mwslimaidd yr hawl crefyddol i gael ei fagu mewn amgylchfyd ble mae ymwybyddiaeth o Dduw yn cael ei dysgu iddynt. Mae’r rhieni’n gyfrifol am eu datblygiad ysbrydol. Maen nhw’n gallu gwneud hyn drwy ddysgeidiaethau, yn eu bywydau bob dydd, a hefyd drwy gofrestru plentyn mewn madrasah.

Question

Disgrifia rôl rhieni Mwslimaidd.

Cyfrifoldeb rhieni Mwslimaidd yw magu eu plant i fod yn Fwslimiaid. Mae gan fam Fwslimaidd ran i’w chwarae drwy ddysgu credoau a defodau’r grefydd yn y cartref, er enghraifft, dysgu beth sy’n cael ei ganiatáu a beth sy’n cael ei wahardd. Weithiau byddai tad Mwslimaidd yn mynd â’r plant, yn enwedig y bechgyn, i fosg i weddïo. Dylai’r ddau riant osod esiampl dda ac annog plant i weddïo ar yr adegau gweddïo penodedig. Bydd rhieni’n anfon eu plant i madrasah i gael cyfarwyddyd crefyddol ac i ddysgu sut i ddarllen y Qur'an. Gall y Qur'an gael ei ddarllen gartref fel teulu hefyd. Yn ôl dysgeidiaethau’r Qur'an mae rhieni Mwslimaidd yn gyfrifol am ddatblygiad ysbrydol eu plant.