Deddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron

Mae data sy’n cael eu storio’n electronig yn haws i’w camddefnyddio a gall hyn olygu bod data’n cael eu llygru, yn ddamweiniol neu’n fwriadol.

Mathau o gamddefnyddio cyfrifiaduron

Mae camddefnyddio cyfrifiaduron a systemau cyfathrebu yn digwydd mewn llawer o wahanol ffyrdd:

Hacio

Mae hacio’n digwydd pan fydd person heb ei awdurdodi’n defnyddio cysylltiad rhwydwaith, rhyngrwyd neu fodem i gael mynediad heibio i gyfrineiriau diogelwch neu fesurau diogelu eraill i weld data sy’n cael eu storio ar gyfrifiadur arall. Weithiau mae hacwyr yn defnyddio offer hacio meddalwedd, ac yn aml iawn maen nhw’n targedu safleoedd arbennig ar y rhyngrwyd.

Esboniad o’r gwendidau amrywiol mewn rhwydwaith y gallai rhywun fanteisio arnyn nhw.

Camddefnyddio data a throsglwyddo neu gopïo heb awdurdod

Mae copïo a throsglwyddo data yn anghyfreithlon yn gyflym iawn ac yn hawdd wrth ddefnyddio cyfrifiaduron ar-lein a dyfeisiau storio sydd â llawer o le, er enghraifft disgiau caled, cofion bach a DVDs. Ni chaiff neb gopïo data personol, ymchwil cwmni a gwaith ysgrifenedig, er enghraifft nofelau a gwerslyfrau, heb ganiatâd pwy bynnag sydd â’r hawlfraint.

Copïo a dosbarthu meddalwedd, cerddoriaeth a ffilmiau sydd â hawlfraint

Mae hyn yn cynnwys defnyddio cyfarpar cyfrifiadurol i gopïo cerddoriaeth a ffilmiau a’u dosbarthu ar y rhyngrwyd heb ganiatâd pwy bynnag sydd â’r hawlfraint. Mae hon yn enghraifft gyffredin o gamddefnyddio cyfrifiaduron, a chamddefnyddio’r rhyngrwyd, ac mae’n torri rheoliadau hawlfraint.

Camddefnyddio ebost ac ystafelloedd sgwrsio

Mae llawer o gyhoeddusrwydd wedi’i roi i achosion lle mae pobl yn ffugio bod yn rhywun arall ar-lein ac yn defnyddio gwasanaethau rhyngrwyd, er enghraifft ystafelloedd sgwrsio ac ebost, i dwyllo pobl eraill. Mae ystafelloedd sgwrsio wedi cael eu defnyddio i ledaenu storïau am bobl enwog. Maes lle mae mwy a mwy o gamddefnyddio’r rhyngrwyd i’w weld yw ebost sbam. Mae miliynau o ebyst yn cael eu hanfon i hysbysebu cynnyrch a gwasanaethau cyfreithlon ac anghyfreithlon.

Pornograffi

Mae llawer o ddeunydd anweddus a phornograffi ar gael drwy’r rhyngrwyd ac mae’n bosibl eu storio mewn ffurf electronig. Mae llawer o achosion o ddeunydd, sy’n cael ei gategoreiddio fel deunydd anghyfreithlon, neu sy’n dangos gweithredoedd anghyfreithlon, yn cael ei ddarganfod wedi’i storio ar gyfrifiaduron. Mae llawer o achosion hefyd o bobl yn cael eu herlyn am fod â deunydd o’r fath yn eu meddiant.

Twyll hunaniaeth a thwyll ariannol

Mae’r pwnc hwn yn cynnwys camddefnyddio rhifau cardiau credyd sydd wedi’u dwyn neu gardiau credyd ffug i gael nwyddau neu wasanaethau ar y rhyngrwyd, a defnyddio cyfrifiaduron mewn twyll ariannol. Gall twyll o’r fath amrywio o dwyll cymhleth sydd wedi’i gynllunio’n ofalus i ddefnydd syml, er enghraifft defnyddio argraffyddion lliw i argraffu arian ffug.

Firysau

Mae firysau yn rhaglenni cymharol syml sydd wedi cael eu hysgrifennu gan bobl a’u cynllunio er mwyn achosi niwsans neu ddifrod i gyfrifiaduron neu ffeiliau cyfrifiadurol.