Ysgrifennu a dweud rhifau

Wrth ddweud rhifau cyfan, cofia werth lle'r digidau gwreiddiol.

Yn y Gymraeg mae dwy ffordd o ddweud rhifau ar ôl \({10}\). Yn draddodiadol, ac wrth gyfeirio at ddyddiadau ac amser, fel arfer rydyn ni’n dweud:

  • un ar ddeg
  • deuddeg
  • tri ar ddeg
  • pedwar ar ddeg
  • pymtheg
  • un ar bymtheg
  • dau ar bymtheg
  • deunaw (ac nid tri ar bymtheg)
  • pedwar ar bymtheg
  • ugain

Mae’r dull hwn o rifo yn parhau wedyn fesul ugain.

Ar ben hyn mae gyda ni eiriau ar gyfer niferoedd benywaidd a gwrywaidd. Felly:

  • dwy ferch
  • tair dynes
  • pedair gwraig
  • dwy ferch ar bymtheg (ar gyfer \({17}\) merch)

Mae patrwm diddorol wrth ddisgrifio amser: tair eiliad, tri munud, tair awr, tri diwrnod, tair wythnos, tri mis, tair blynedd.

Fel arall rydyn ni’n defnyddio ffordd fwy uniongyrchol o ddweud y rhifau.

Er enghraifft rydyn ni’n dweud “un deg dau” am \({12}\), ac mae gwerth lle y digidau yn amlwg.

Felly hefyd gyda ‘tri chant dau ddeg a naw’ ar gyfer \({329}\). (Cofia mai \({12}\) ydy ‘deuddeg’, ac mai \({20}\) ydy ‘dau ddeg’).

Yn yr un modd, mae colofnau’r miloedd, y degau o filoedd a’r cannoedd o filoedd fel arfer yn cael eu disgrifio gyda’i gilydd. Dyma enghreifftiau:

RhifDywedwn
\[{7,000}\]saith mil
\[{67,000}\]chwe deg saith mil
\[{167,000}\]cant chwe deg saith mil

Enghraifft

Gallwn ni ysgrifennu’r rhif \({3,147,286}\) mewn geiriau fel hyn:

tair miliwn, cant pedwar deg saith mil, dau gant wyth deg a chwech.

Question

Ysgrifenna’r rhif \({4,235,225}\) mewn geiriau.

Pedair miliwn, dau gant tri deg pum mil, dau gant dau ddeg a phump.

Diagram o’r rhif 4 235 225
Question

Ysgrifenna 'dau ddeg tair mil a phum deg chwech' mewn ffigurau.

\[{23,056}\]

Diagram o’r rhif 23 056