Dysgeidiaethau’r Beibl am gyfoeth

Mae Cristnogaeth yn dysgu nad oes dim byd o’i le â chyfoeth ynddo’i hun. Beth sydd ddim yn iawn yw dymuno neu ddyheu am gyfoeth.

Mae Cristnogion yn credu dylai cyfoeth gael ei ddefnyddio i helpu pobl eraill sy’n llai ffodus na nhw. Mae llawer o ddysgeidiaethau yn y Beibl ynglŷn â sut mae cyfoeth yn gallu arwain at drachwant, felly mae Cristnogion yn ceisio sicrhau nad ydyn nhw’n gadael i gyfoeth a thrachwant amharu ar eu crefydd, ac maen nhw bob amser yn rhoi Duw yn gyntaf.

Caffael cyfoeth

Mae Cristnogion yn credu bod y ffordd mae pobl yn dod yn gyfoethog yn bwysig hefyd. Maen nhw yn erbyn cael cyfoeth drwy gamblo (hapchwarae) neu enillion loteri, oherwydd bod hyn yn gallu annog trachwant. Mae rhai enwadau Cristnogol, er enghraifft y Crynwyr, yn gwrthod cymryd rhan mewn unrhyw fath o gamblo.

Fe wnaeth Iesu ddysgu am gyfoeth a beth dylai pobl gyfoethog ei wneud â’u cyfoeth.

Pan mae dyn cyfoethog yn gofyn i Iesu sut bydd yn gallu mynd i mewn i Deyrnas Nefoedd, gan ddweud ei fod eisoes yn dilyn y gorchmynion, mae Iesu’n dweud wrtho am roi ei gyfoeth i gyd i’r tlodion:

quote
Y mae’n haws i gamel fynd trwy grau nodwydd nag i rywun cyfoethog fynd i mewn i deyrnas Dduw.Mathew 19:24

Dameg y Dyn Cyfoethog a Lasarus

Yn Nameg y Dyn Cyfoethog a Lasarus, mae Iesu’n dweud wrth ei ddilynwyr am ddyn cyfoethog oedd yn byw bywyd moethus iawn. Y tu allan i’w dŷ, roedd dyn tlawd o’r enw Lasarus yn byw. Doedd gan y cardotyn hwn ddim byd, ond doedd y dyn cyfoethog yn cymryd dim sylw ohono. Pan fu fawr y dyn cyfoethog a Lasarus, mae Iesu’n dweud bod Lasarus wedi mynd i’r Nefoedd a’r dyn cyfoethog wedi mynd i Uffern.

Tra mae e yn Uffern, mae’r dyn cyfoethog yn gofyn i Abraham oeri ei dafod â diferyn o ddŵr. Mae Abraham yn gwrthod, yr un fath yn union ag y gwnaeth y dyn cyfoethog wrthod helpu Lasarus. Mae'r dyn cyfoethog hefyd yn gofyn am gael ei anfon yn ôl i’r Ddaear i rybuddio ei frodyr bod angen iddyn nhw edifarhau, rhag ofn iddyn nhw hefyd gael eu hanfon i Uffern fel ef. Mae’r cais hwn hefyd yn cael ei wrthod, oherwydd byddai’r brodyr yn gallu gwrando ar y proffwydi.

quote
Fy mhlentyn,” meddai Abraham, “cofia iti dderbyn dy wynfyd yn ystod dy fywyd, a Lasarus yr un modd ei adfyd; yn awr y mae ef yma yn cael ei ddiddanu, a thithau yn dioddef mewn ingoedd.” Luc 16:25

Neges y ddameg hon yw nad yw eiddo bydol a materol yn cael unrhyw effaith ar fywyd ar ôl marwolaeth, ac nad yw cyfoeth yn gwarantu lle yn y Nefoedd. Y pwynt pwysig yw beth mae unigolyn yn ei wneud â’i arian a’i gyfoeth. Bydd y bobl sydd wedi dioddef ar y Ddaear yn derbyn eu gwobr yn y Nefoedd.

Offrwm y weddw

Yn stori offrwm y weddw, mae Iesu’n dweud yn glir nad faint o arian neu gyfoeth mae rhywun yn ei roi sy’n bwysig, ond gwerth yr arian sy’n cael ei roi. Rhoddodd y wraig weddw hynny o arian oedd ganddi, ac roedd hynny’n golygu mwy na’r symiau mawr roedd y dynion cyfoethog wedi eu rhoi.

quote
Yn wir, rwy’n dweud wrthych fod y weddw dlawd hon wedi rhoi mwy na phawb arall sy’n rhoi i’r drysorfa. Oherwydd rhoi a wnaethant hwy i gyd o’r mwy na digon sydd ganddynt, ond rhoddodd hon o’i phrinder y cwbl oedd ganddi i fyw arno.Marc 12:43-44
Question

Eglura’r dysgeidiaethau Cristnogol am gyfoeth.

Mae Cristnogaeth yn dysgu nad yw cyfoeth yn beth drwg, cyn belled ei fod yn cael ei ennill mewn ffordd gyfreithlon, er enghraifft drwy weithio. Mae llawer o enwadau Cristnogol, er enghraifft y Crynwyr, yn erbyn caffael cyfoeth drwy ddulliau fel gamblo oherwydd bod hyn yn gallu achosi trachwant. Mae’r Beibl yn dweud dylai Cristnogion ddefnyddio eu cyfoeth i helpu pobl eraill. Mae hyn i’w weld, er enghraifft, yn Nameg y Dyn Cyfoethog a Lasarus, lle mae’r dyn cyfoethog yn mynd i Uffern gan nad yw wedi helpu pobl eraill. Mae llawer o enghreifftiau o Iesu’n helpu pobl eraill yn y Beibl, ac mae Cristnogion yn ceisio dilyn ei esiampl drwy roi arian i elusen neu wneud gwaith gwirfoddol.