Adlinio rheoledig – Medmerry, Sussex

Ddegawdau yn ôl, roedd pobl yn draenio morfeydd heli arfordirol i greu tir amaethyddol hollbwysig. Ar forlin de-ddwyrain Sussex, roedd y tir lle digwyddodd hyn yn cael ei ddefnyddio’n bennaf i ffermio. Ond mae’r rhan fwyaf o’r morlin hwn yn isel felly mae’n agored i lifogydd arfordirol – yn enwedig os bydd lefel y môr yn dal i godi.

Adlinio rheoledig

Mae’r dechneg hon o reoli’r arfordir yn ymwneud â chreu ‘parthau rhynglanwol’ newydd rhwng y môr a’r tir, a gadael i’r môr orlifo dros y tir. Ym Medmerry, yn Sussex, mae’r arglawdd pridd, gafodd ei godi yn wreiddiol yn y 1960au i atal y môr rhag llifo dros y tir, bellach wedi cael ei dorri fel bod fflatiau llaid naturiol yn cael eu creu’n araf pan mae’r llanw’n dod i mewn.

Llun o’r awyr o Medmerry a’r cynllun adlinio rheoledig.Environment AgencyMae’r llinell doredig yn dangos yr ardal y gall y môr orlifo drosti. Yn yr ardal hon mae’r morfa heli. LLUN: ASIANTAETH YR AMGYLCHEDD

Sut mae’r cynllun adlinio rheoledig yn gynaliadwy?

Er mwyn i ddatblygiad neu syniad gael ei ystyried yn gynaliadwy, dylai ddarparu budd economaidd, cymdeithasol ac amgylcheddol.

  • Budd cymdeithasol - mae’r morfeydd heli naturiol yn gallu storio llawer iawn o ddŵr. Mae’r dŵr hwn yn gweithredu fel byffer i atal erydiad a thrwy hynny’n lleihau perygl llifogydd i gymunedau cyfagos. Yn ychwanegol at hyn, mae’r morfa heli yn safle poblogaidd i fynd am dro neu i wylio bywyd gwyllt, ac mae hynny o fudd i bobl leol.
  • Budd economaidd - mae ffermwyr wedi darganfod bod canran uwch o halen yng nghig gwartheg sy’n pori ar forfeydd heli, a bod defnyddwyr yn hoffi’r blas ac yn barod i dalu mwy amdano. Yn ychwanegol at hyn, mae’n bosibl y bydd ymwelwyr o’r ardal gyfagos yn ymweld â’r morfa heli ac yn gwario arian mewn busnesau lleol.
  • Budd amgylcheddol - mae creu morfa heli a fflatiau mwd naturiol yn darparu llawer o gynefinoedd lle mae bywyd gwyllt yn ffynnu.