Beth mae Iddewiaeth yn ei ddysgu am ewthanasia?

Mae cyfraith a thraddodiad Iddewig yn gosod gwerth uchel ar fywyd dynol. Mae’n dweud na ddylai neb wneud unrhyw beth i gwtogi ei fywyd ei hun na bywyd neb arall. Mae un o’r Deg Gorchymyn yn dysgu Na ladd.

Mae bywyd yn gysegredig, yn rhodd i’w roi a’i gymryd gan Dduw. Sancteiddrwydd bywyd yw’r term am y ddysgeidiaeth hon. Nid ni biau ein bywyd i’w derfynu fel y dewiswn. Mae pob unigolyn wedi’i greu ar ddelw Duw ac yn werthfawr i Dduw.

Mae’r Talmud yn dysgu:

quote
Ystyrir bod rhywun sydd mewn cyflwr o farw yn berson byw ym mhob modd.Talmud, Semachot 1:1

Os oes rhwystr i farwolaeth unigolyn, yna gellir symud y rhwystr hwnnw:

quote
Os yw unrhyw beth yn atal yr enaid rhag ymadael, fel sŵn curo ger llaw, megis rhywun yn torri coed... gellir ei symud, gan nad oes dim gweithred yn hyn, dim ond symud y rhwystr.Rabbi Moses Isserles

Beth yw ystyr hyn yn ymarferol?

Mae’r Shulchan Aruch yn datgan yn glir na chewch chi wneud dim gyda’r bwriad o fyrhau bywyd. Felly nid yw cyfraith Iddewig yn caniatáu marw â chymorth.

Mae rhai Iddewon yn credu y dylid ymdrechu i’r eithaf i helpu bywyd i barhau. Efallai na fyddan nhw hyd yn oed yn cyfaddef bod rhywun yn marw, gan ddweud bod eisiau parhau gyda thriniaeth. Ni ddylid byth ildio i anobaith. Mae llawer o Iddewon Uchel Uniongred yn dal y farn hon. Ni ellid derbyn ewthanasia mewn unrhyw ffurf.

Mae rhai Iddewon, Iddewon Diwygiedig yn bennaf, yn credu ei bod yn dderbyniol tynnu cymorth meddygol yn ôl; a hynny am na fyddai hyn yn achosi marwolaeth, ond y gallai ganiatáu i farwolaeth ddigwydd.

Gall Iddewon Diwygiedig dderbyn bod rhywun yn gwrthod derbyn mwy o driniaethau i gynnal bywyd. Tra byddent yn gwrthod ewthanasia gweithredol, gall fod lle i ewthanasia goddefol yn unol â dysgeidiaeth Iddewig.

Mae llawer o Iddewon yn cefnogi’r mudiad hosbis fel modd effeithiol o gynnal y person sy’n derfynol wael a’r teulu wrth i farwolaeth agosáu.

curriculum-key-fact
Yn gyffredinol mae Iddewiaeth yn llwyr wrthwynebu ewthanasia, gan gredu bod pob bywyd yn gysegredig. Mewn rhai achosion gall Iddewon Diwygiedig dderbyn ewthanasia, er enghraifft, tynnu cymorth meddygol yn ôl.
Question

Esboniwch y ddysgeidiaeth Iddewig ar ewthanasia.

Mae Iddewiaeth yn rhoi pwyslais mawr ar sancteiddrwydd bywyd dynol. Mae Iddewon yn credu mai rhodd gan Dduw yw pob bywyd, ac oherwydd hyn mai dim ond Duw ddylai greu bywyd, a dim ond Duw ddylai gymryd bywyd i ffwrdd. Am y rhesymau hyn mae Iddewon yn erbyn ewthanasia, gan y gall llawer weld hyn fel llofruddiaeth, a fyddai’n mynd yn groes i’r gorchymyn pwysig Na ladd. Mae’r Talmud yn dweud, Ystyrir bod rhywun sydd mewn cyflwr o farw yn berson byw ym mhob modd. Mae hyn yn dweud wrthym y dylem wneud popeth a allwn i gadw bywyd. Byddai Iddewon Uniongred yn ystyried bod pob ffurf ar ewthanasia yn ddrwg gan fod ganddyn nhw ddehongliad llythrennol iawn o’r Torah a byddent yn ystyried ewthanasia yn llofruddiaeth. Ond gall Iddewon Diwygiedig fod â barn lai caeth a gallant dderbyn rhai ffurfiau ar ewthanasia, fel peidio â rhoi triniaeth i bobl sydd yn wirioneddol yn marw.