Newid cemegol a ffisegol

Newid cemegol

Pan mae adwaith cemegol yn digwydd, dydy atomau ddim yn cael eu creu na’u dinistrio. Yn lle hynny, mae atomau’n ad-drefnu eu hunain i ffurfio cemegion newydd. Newid cemegol yw hyn.

Newid ffisegol

Y math arall o newid mewn cemeg yw newid ffisegol, sef pan mae sylwedd yn newid heb droi’n gemegyn newydd. Yn aml, newidiadau cyflwr fydd y newidiadau ffisegol hyn, fel toddi, rhewi, berwi, cyddwyso a hydoddi.

Mae crynodeb o’r gwahaniaethau rhwng y ddau fath o newid isod.

Newid ffisegolNewid cemegol
SylweddauDim sylweddau newydd yn ffurfioMae sylweddau newydd (sef y cynhyrchion) yn ffurfio wrth i’r cemegion gwreiddiol (sef yr adweithyddion) adweithio
Hawdd gwrthdroi?Fel arfer, mae’n hawdd gwrthdroi’r newid (cildroadwy)Fel arfer, mae’n anodd gwrthdroi’r newid (anghildroadwy)
Newid egni?Fel arfer, does dim llawer o newid egniMae egni naill ai’n cael ei ryddhau (ecsothermig) neu ei gymryd i mewn (endothermig) gan achosi newid tymheredd
Newid lliw?Fel arfer, does dim newid lliwMae hyn yn gallu achosi newid lliw oherwydd bod cynhyrchion newydd yn ffurfio
Newid cyflwr?Mae’r sylwedd fel arfer yn newid cyflwrMae cynhyrchion newydd yn gallu bod mewn cyflwr gwahanol i’r adweithyddion, ond nid bob amser

Newid mewn priodweddau

Pen ac ysgwyddau y Cerflun Rhyddid gyda llychwiniad gwyrdd i’w weld ar yr arwyneb copr

Newid lliw

Pan fydd copr yn adweithio gyda nwyon arbennig yn yr aer, bydd copr disglair yn newid i liw gwyrdd

Newid egni

Matsien yn llosgi

Cynhesu neu oeri

Yn ystod newid cemegol, mae egni thermol naill ai’n cael ei amsugno neu’n cael ei allyrru

Dydy màs byth yn cael ei golli na’i ennill mewn adweithiau cemegol. Rydyn ni’n dweud bod cadwraeth màs yn digwydd bob amser. Mewn geiriau eraill, mae cyfanswm màs y cynhyrchion ar ddiwedd yr adwaith yn hafal i gyfanswm màs yr adweithyddion ar y dechrau. Mae hyn oherwydd nad oes dim atomau yn cael eu creu na’u dinistrio yn ystod adweithiau cemegol.

Move on to Test
next