Beth yw sensoriaeth?

Mae sensoriaeth yn golygu archwilio gwahanol fathau o gyfryngau a gwahardd rhannau sy’n cael eu hystyried yn annerbyniol. Gall y cyfryngau gael eu hystyried yn annerbyniol am lawer o wahanol resymau, er enghraifft oherwydd eu bod yn dreisgar, o natur rywiol neu’n defnyddio iaith anweddus.

Mae deddfau sensoriaeth hefyd yn gallu atal pobl rhag dweud pethau. Yn y Deyrnas Unedig, mae gan bobl ryddid i fynegi eu barn am faterion fel crefydd, cyn belled nad yw hynny’n ysgogi casineb neu’n gwahaniaethu yn erbyn y dilynwyr.

Sensoriaeth

Yn y gorffennol, roedd yr Eglwys yn sensro unrhyw lyfrau a oedd yn gwrth-ddweud neu’n siarad yn erbyn ei dysgeidiaethau a’i ffydd.

Roedd y rhestr o lyfrau a gafodd eu gwahardd yn cynnwys gwaith yr awduron canlynol:

  • Darwin
  • Chaucer
  • Galileo

Roedd llawer o’r llyfrau a oedd wedi cael eu gwahardd yn waith gwyddonol a oedd yn gwrthbrofi’r hyn roedd yr Eglwys yn ei ddysgu am bynciau fel y creu.

Cafodd y rhestr ei diddymu yn 1966, ond mae rhai gwledydd Cristnogol yn dal i wahardd rhai llyfrau, ffilmiau a cherddoriaeth os ydyn nhw’n groes i ddysgeidiaethau’r Eglwys.

A ddylai grwpiau crefyddol allu sensro beth sy’n cael ei ddangos yn y cyfryngau?

Yn y rhan fwyaf o draddodiadau crefyddol roedd safbwyntiau’n cael eu mynegi ynglŷn â beth sy’n dderbyniol o safbwynt moesol. Mae llawer o blaid sensro’r cyfryngau oherwydd bod hyn yn helpu i leihau’r ymddygiad eithafol y gallem fod yn ei weld fel arall.

Mae dadleuon o blaid ac yn erbyn galluogi grwpiau crefyddol i sensro beth sy’n cael ei ddangos yn y cyfryngau:

O blaid

  • Byddai pobl ifanc yn fwy diogel, oherwydd fydden nhw ddim yn gweld golygfeydd rhywiol, trais, iaith anweddus ac ymddygiad gwael.
  • Byddai’r cyfryngau’n esiampl o sut i ymddwyn mewn cymdeithas.
  • Byddai gwerthoedd crefyddol yn cael eu cadarnhau.

Yn erbyn

  • Mae’n bosibl y byddai atheistiaid / anffyddwyr a rhai pobl grefyddol yn credu nad yw’n iawn bod grwpiau crefyddol yn ‘rheoli’r’ cyfryngau.
  • Byddai pobl yn colli eu rhyddid i ddewis pa gyfryngau torfol maen nhw eisiau eu defnyddio.
  • Gallai rheolau sensoriaeth mwy llym arwain at gyfryngau diflas, sydd ddim yn realistig.
  • Efallai na fydd gwahanol grwpiau crefyddol yn gallu cytuno ynglŷn â beth ddylai gael ei sensro.