Cyfrifo molau mewn hydoddiannau [Haen uwch - Cemeg yn unig]

Cyfrifiadau crynodiad

Galli di gyfrifo maint sylwedd mewn molau mewn hydoddiant os wyt ti’n gwybod y cyfaint a’r crynodiad. Galli di hefyd gyfrifo crynodiad asid sy’n adweithio ag alcali, neu i’r gwrthwyneb.

Mae’r hafaliad hwn yn cysylltu crynodiad, swm o hydoddyn a chyfaint hydoddiant:

Crynodiad mewn mol/dm3 = swm mewn mol ÷ cyfaint mewn dm3

Gallwn ni ad-drefnu’r hafaliad hwn i ganfod swm o hydoddyn neu gyfaint hydoddiant.

Mae angen rhannu cyfaint mewn cm3 â 1,000 i’w drawsnewid yn gyfaint mewn dm3.

Triongl cyfrifo ag 'n (mol)' yn y rhan uchaf a 'crynodiad (mol/dm3)' a 'cyfaint (dm3)' yn y gwaelod.

Cyfrifo crynodiad

Question

Mae 0.5 mol o hydoddyn wedi’i hydoddi mewn 250 cm3 o hydoddiant. Cyfrifa ei grynodiad.

250 cm3 = 250 ÷ 1,000 = 0.25 dm3

Crynodiad = 0.5 ÷ 0.25 = 2.0 mol/dm3

Cyfrifo swm o hydoddyn

Ad-drefnu’r hafaliad: swm = crynodiad × cyfaint

Question

Cyfrifa swm yr hydoddyn sydd wedi hydoddi mewn 2 dm3 o hydoddiant 0.1 mol/dm3.

Swm = 0.1 × 2 = 0.2 mol

Cyfrifo cyfaint

Ad-drefnu’r hafaliad: cyfaint = swm ÷ crynodiad

Question

Cyfrifa gyfaint hydoddiant 2 mol/dm3 sy’n cynnwys 0.5 mol o hydoddyn.

Cyfaint = 0.5 ÷ 2 = 0.25 dm3

Cofia fod 0.25 dm3 yr un fath â 250 cm3 (0.25 × 1,000).

Gallwn ni hefyd fynegi crynodiadau mewn gramau y decimetr ciwb (g/dm3). I drawsnewid rhwng y ddwy uned crynodiad, mae angen defnyddio’r màs fformiwla cymharol (Mr).

Lluosi â Mr i drawsnewid mol/dm3 yn g/dm3. Rhannu â Mr i drawsnewid g/dm3 yn mol/dm3.