Mesur caledwch

Mae dŵr meddal yn ffurfio trochion da wrth gael ei gymysgu â sebon, ond dydy dŵr caled ddim. Mae dŵr caled a dŵr meddal yn ffurfio trochion da gyda glanedyddion sydd ddim yn sebon, fel hylif golchi llestri.

Dyma sut i ymchwilio i galedwch dŵr:

  1. Rhoi cyfaint hysbys o ddŵr mewn tiwb berwi.
  2. Ychwanegu hydoddiant sebon, un diferyn ar y tro, ac ysgwyd y cymysgedd am 10 eiliad.
  3. Cofnodi nifer y diferion sebon sydd eu hangen i wneud trochion. Y nifer mwyaf o ddiferion sydd eu hangen i wneud trochion sy’n aros, y caletaf yw’r dŵr.
  4. Berwi'r dŵr i wahanu'r samplau dŵr caled dros dro oddi wrth y samplau dŵr caled parhaol.
  5. Ailadrodd cam dau a cham tri gyda'r samplau wedi'u berwi.
Diagram yn dangos sut mae sebon yn ffurfio trochion mewn dŵr wrth ei ychwanegu 1 cm3 ar y tro.

Canlyniadau nodweddiadol

Sampl dŵrCyfaint y sebon cyn ei ferwi (cm3)Cyfaint y sebon ar ôl ei ferwi (cm3)Casgliad
A22Dŵr meddal
B152Dŵr caled dros dro
C1515Dŵr caled parhaol
Ch1510Cymysgedd o ddŵr caled dros dro a pharhaol