Amrywiaeth Cristnogaeth

Mae'r Eglwys Gristnogol wedi'i rhannu'n nifer o wahanol enwadau. Mae’r rhain yn cynnwys:

  • Yr Eglwys Gatholig
  • Yr Eglwys Anglicaniadd
  • Yr Eglwys yng Nghymru
  • Eglwysi a chapeli anghydffurfiol
curriculum-key-fact
Mae modd meddwl am enwadau fel gwahanol ganghennau Cristnogaeth.

Yr Eglwys Gatholig

Mae’r Eglwys Gatholig yn cael ei harwain gan y Pab. Mae tua hanner o holl Gristnogion y byd yn perthyn i'r enwad hwn. Mae Catholigion yn credu bod gan y Pab awdurdod unigryw sydd wedi dod yn uniongyrchol gan Iesu. Mae Catholigion yn tueddu i gadw safbwyntiau mwy traddodiadol, er enghraifft rhaid i arweinwyr Catholig, sy'n cael eu galw'n offeiriaid, fod yn ddynion ac maen nhw wedi'u gwahardd rhag priodi.

Yr Eglwys Anglicaniadd

Arweinydd yr Eglwys Anglicanaidd yw Archesgob Caergaint. Yn wahanol i Gatholigion, dydy'r Eglwys Anglicanaidd ddim yn credu bod gan y Pab unrhyw awdurdod. Mae enwad yr Eglwys Anglicanaidd wedi'i ffurfio o gysyniadau sydd wedi'u datblygu gan Eglwys Loegr. Mae'r Eglwys Anglicanaidd yn caniatáu mwy o ryddid na'r Eglwys Gatholig a gall yr arweinwyr, sy'n cael eu galw'n ficeriaid, fod yn ddynion neu'n fenywod. Maen nhw hefyd yn cael priodi.

Yr Eglwys yng Nghymru

Yr Eglwys yng Nghymru yw enw'r Eglwys Anglicanaidd yng Nghymru. Mae ganddi yr un credoau, dysgeidiaethau ac arferion â phob eglwys Anglicanaidd, a'i harweinydd yw Archesgob Cymru.

Eglwysi a chapeli anghydffurfiol

Mae Eglwys y Methodistiaid yn draddodiadol yn cael ei galw'n anghydffurfiol oherwydd dydy hi ddim yn dilyn rheolau ac awdurdod Eglwys Loegr. Cafodd eglwysi anghydffurfiol eu sefydlu yn y 17eg a'r 18fed ganrif, pan oedd Anglicaniaid Cymru yn teimlo'n anhapus ynglŷn â'r diffyg esgobion a gweinidogion o Gymru.

Mae tri phrif grŵp anghydffurfiol yng Nghymru:

  • Undeb Annibynwyr Cymru
  • Eglwysi y Bedyddwyr
  • Eglwys y Methodistiaid Calfinaidd (a elwir yn Eglwys Bresbyteraidd Cymru)

Mae dynion a menywod yn cael bod yn weinidogion, ac maen nhw'n cael priodi.

Diagram showing how the Christian Church in Wales is split into a number of different denominations, including Orthodox, Catholic, Anglican, Church in Wales and Non-conformist churches.