Dehongli dysgeidiaethau am rywedd

Mae'r gwahanol agweddau at rôl dynion a menywod yn deillio o'r ffordd mae'r crediniwr yn dehongli rhai testunau yn y Beibl.

Golwg lythrennol

Mae enwadau sy'n dehongli'r Beibl mewn ffordd fwy llythrennol yn tueddu i gadw at ddysgeidiaethau gwreiddiol y Beibl, gan gredu na ddylid eu newid nhw.

Golwg ryddfrydig

Mae enwadau sy'n dangos agwedd fwy ryddfrydig yn aml yn credu bod angen diweddaru'r dysgeidiaethau yn y Beibl o fewn cymdeithas heddiw, ac felly maen nhw'n fodlon gwneud rhai newidiadau.

Weithiau bydd barn Catholigion am rôl dynion a menywod yn dod o ddarnau fel hyn:

quote
Rhaid i wragedd gymryd eu dysgu yn dawel gan lwyr ymostwng. Ac nid wyf yn caniatáu i wragedd hyfforddi, nac awdurdodi ar y gwŷr; eu lle hwy yw bod yn dawel.1 Timotheus 2:11-12

Efallai bydd enwadau eraill, fel yr Eglwys yng Nghymru, yn ystyried dysgeidiaethau eraill am rôl dynion a menywod.

quote
Oherwydd y mae pob un ohonoch sydd wedi ei fedyddio i Grist wedi gwisgo Crist amdano. Nid oes rhagor rhwng Iddewon a Groegiaid, rhwng caeth a rhydd, rhwng gwryw a benyw, oherwydd un person ydych chwi oll yng Nghrist Iesu. Ac os ydych yn eiddo Crist, yna had Abraham ydych, etifeddion yn ôl yr addewid.Galatiaid 3:27-29

Hefyd, mae llawer o enghreifftiau o gydraddoldeb yn y Testament Newydd, fel y Rheol Euraidd a'r ffordd roedd Iesu yn parchu menywod. Roedd llawer o ddilynwyr Iesu yn fenywod, fel Mair Magdalen er enghraifft. Roedd hi'n rhan o un o olygfeydd pwysicaf yr Efengylau. Pan gafodd Iesu ei groeshoelio gan y Rhufeiniaid, roedd Mair Magdalen yno i'w gefnogi yn ei eiliadau olaf ac yn galaru am ei farwolaeth. Mair Magdalen ddaeth o hyd i fedd gwag Iesu, a hi oedd y person cyntaf i dystio i atgyfodiad Iesu.

Yn yr Eglwys Gristnogol gynnar, dynion oedd y disgyblion gwreiddiol i gyd. Fodd bynnag, mae enghreifftiau o fenywod yn ddisgyblion, fel yn yr efengyl yn ôl Luc, sy'n sôn am grŵp o fenywod oedd hefyd yn ddilynwyr i Iesu:

quote
Wedi hynny bu ef yn teithio trwy dref a phentref gan bregethu a chyhoeddi'r newydd da am deyrnas Dduw. Yr oedd y Deuddeg gydag ef, ynghyd â rhai gwragedd oedd wedi eu hiacháu oddi wrth ysbrydion drwg ac afiechydon: Mair a elwid Magdalen, yr un yr oedd saith gythraul wedi dod allan ohoni; Joanna gwraig Chwsa, goruchwyliwr Herod; Swsanna, a llawer eraill; yr oedd y rhain yn gweini arnynt o'u hadnoddau eu hunain.Luc 8:1 – 8:3