Digwyddiadau yn Calais, y ‘llongau tân’ a Brwydr Gravelines

Digwyddiadau yn Calais - 7 Awst

Ar ôl cyrraedd Calais, daeth yr Armada, o dan arweiniad Dug Medina Sidonia, i wybod bod milwyr Dug Parma ddim yn barod eto i fynd ar fwrdd llongau Sbaen, ac o ganlyniad, byddai’n rhaid i’r Armada aros i fwrw angor ger Calais.

‘Llongau Tân’

Yn fuan ar ôl hanner nos ar 7 Awst, anfonodd y Saeson wyth o ‘longau tân’ wedi’u llwytho gyda tar, powdwr gwn a deunyddiau fflamadwy eraill. Er na chafodd llongau Sbaen eu taro gan un o’r rhain, roedd yn ddigon i wneud i’r Sbaenwyr godi angor a hwylio ymaith mewn anrhefn.

Brwydr Gravelines - 8 Awst

Cafwyd brwydr forwrol fawr oddi ar Gravelines, lle cafodd llynges Sbaen ei bombardio gan gynnau’r Saeson oedd yn tanio ymhell. Parodd am naw awr mewn moroedd tymhestlog, gyda difrod mawr yn cael ei wneud i lynges Sbaen, ac am y rhan fwyaf o’r amser, doedden nhw ddim yn gallu tanio nôl oherwydd prinder gynwyr oedd wedi’u hyfforddi.

Lladdwyd tua 1,000 o Sbaenwyr ac anafwyd dros 800. Daeth y frwydr i ben yn y prynhawn pan doedd dim mwy o ffrwydron ar ôl gan y Saeson.

Araith Elisabeth yn Tilbury – 9 Awst

Ymwelodd Elisabeth â’i milwyr, ac yn ôl pob tebyg, gwnaeth araith danbaid oedd yn hwb i ysbryd y milwyr ac yn brawf o’i phenderfyniad i gael ei gweld fel arweinydd cryf.

quote
I know I have the body but of a weak and feeble woman; but I have the heart and stomach of a king, and of a king of England too.Araith Elizabeth I yng Ngwersyll Tilbury