Erthyliad – gwahanol agweddau Cristnogol

Mae safbwyntiau am erthyliad yn gallu amrywio rhwng y gwahanol enwadau Cristnogol.

Yr Eglwys Gatholig

  • Mae'r Eglwys Gatholig yn dweud bod erthyliad yn beth drwg bob amser, oherwydd bod bywyd yn dechrau ar adeg ei genhedlu ac yn rhodd gan Dduw.
  • Mae hyn yn golygu, yn llygaid yr Eglwys Gatholig, bod erthyliad yn fath o lofruddiaeth ac yn groes i'r gorchymyn, Na ladd (Exodus 20:13). Mae Iesu yn ailadrodd y gorchymyn hwn ym Mathew 19:18.
  • Mae'r Eglwys hefyd yn anghytuno ag erthyliad am ei fod yn groes i ddeddf natur, sef gweithred sy'n groes i fwriad natur. Mae gan yr Eglwys safbwynt absoliwtaidd am hyn ac maen nhw'n credu bod erthyliad yn ddrwg ym mhob sefyllfa.
  • Mae'r Eglwys Gatholig o blaid bywyd. Maen nhw'n dadlau bod pob bywyd yn dechrau yn yr un ffordd, felly dylai pob bywyd gael cyfle i ddatblygu a goroesi.
  • Mae'r Eglwys Gatholig yn dadlau bod gwerth i bob bywyd, a bod diweddu bywyd yn bechod. Byddai'r Eglwys Gatholig yn dadlau ar ran y plentyn heb ei eni fod angen gofalu amdano.
Diagram showing how a foetus develops during pregnancy.

Os yw menyw'n cael triniaeth i achub ei bywyd tra ei bod hi'n feichiog, a bod hyn yn diweddu'r beichiogrwydd, bydd yr Eglwys Gatholig yn derbyn erthyliad yn yr achos hwn. Deddf ‘effaith ddwbl’ yw'r enw ar hyn. Nid yw hyn yn cynnwys cael erthyliad er mwyn achub bywyd y fam. Dim ond triniaeth anuniongyrchol sy'n berthnasol.

Question

Esbonia ddysgeidiaeth yr Eglwys Gatholig am erthyliad.

Mae'r Eglwys Gatholig yn dysgu bod erthyliad yn beth drwg bob amser, oherwydd maen nhw'n credu bod pob bywyd yn gysegredig ac yn rhodd gan Dduw. Mae'r Eglwys yn dysgu bod pob bywyd yn dechrau ar adeg ei genhedlu. Felly, o'r pwynt hwnnw ymlaen mae gwerth pob bywyd yn hafal. O ganlyniad i'r gred hon, mae'r Eglwys Gatholig yn ystyried bod erthyliad yn fath o lofruddiaeth a'i fod yn groes i’r gorchymyn "na ladd". Gan mai Duw sy'n gyfrifol am greu pob bywyd, Duw yn unig sydd â'r pŵer a'r awdurdod i ddiweddu bywyd. Mae'r Eglwys yn dangos bod dewisiadau eraill ar gael yn lle erthyliad, fel rhoi plentyn i'w fabwysiadu.

Eglwys Loegr

Mae safbwyntiau credinwyr Eglwys Loegr am erthyliad yn gallu amrywio.

  • Maen nhw'n rhannu'r farn gyffredinol fod erthyliad yn ddrwg.
  • Fodd bynnag, maen nhw'n gallu derbyn erthyliad o dan rai amgylchiadau cyfyng iawn os y farn yw mai dyna'r dewis gorau. Dan yr amgylchiadau hyn, byddan nhw'n edrych ar y ffactor ansawdd bywyd, sy'n golygu:
    • os yw bywyd y fam mewn perygl, neu os yw hi wedi cael ei threisio, bydden nhw'n caniatáu erthyliad
    • fydden nhw ddim yn caniatáu erthyliad am reswm cymdeithasol
  • Mae Eglwys Loegr hefyd yn credu bod pob bywyd yn werthfawr ac yn rhodd gan Dduw, ac felly rhaid ei amddiffyn.

Yr Eglwys yng Nghymru

  • Dydy'r Eglwys yng Nghymru ddim wedi cyhoeddi safbwynt swyddogol am erthyliad.
  • Fodd bynnag, yn gyffredinol mae pobl yn derbyn bod eu safbwyntiau ar y mater hwn yr un fath â rhai Eglwys Loegr.

Eglwys y Methodistiaid

  • Mae Eglwys y Methodistiaid yn tueddu i fod â safbwynt gwrth-erthyliad.
  • Fodd bynnag, byddan nhw'n caniatáu erthyliad o dan amgylchiadau eithafol.
  • Maen nhw'n cynnig help a chefnogaeth i famau er mwyn ceisio osgoi erthyliad.
Question

‘Mae erthyliad yn ddrwg bob amser’. Trafoda'r gosodiad hwn, gan ddangos dy fod wedi ystyried mwy nag un safbwynt.

Byddai'r Eglwys Gatholig yn cytuno â'r gosodiad hwn, am eu bod yn credu bod erthyliad yn beth drwg ac wedi'i wahardd o dan unrhyw amgylchiadau. Mae'r safbwynt hwn yn dod o'r gred fod bywyd yn dechrau ar adeg cenhedlu ac felly o'r adeg hon maen nhw'n ystyried bod y ffetws yn fod dynol. Maen nhw'n credu mai Duw sydd wedi creu pob bod dynol ac mai dim ond Duw ddylai fod gyda'r gallu i ddiweddu bywyd. Mae Catholigion yn gweld erthyliad fel llofruddiaeth, sy'n groes i un o'r Deg Gorchymyn.

Byddai enwadau Cristnogol eraill, fel yr Eglwys yng Nghymru, hefyd yn dweud bod erthyliad yn beth drwg. Maen nhw'n credu yng nghysegredigrwydd bywyd ac felly'n credu bod bywyd yn gysegredig a bod angen ei amddiffyn. Efallai na fyddan nhw'n cytuno'n llawn â'r gosodiad uchod, oherwydd maen nhw'n derbyn mai erthyliad fyddai'r dewis mwyaf caredig o dan rai amgylchiadau eithafol, er enghraifft os yw bywyd y fam mewn perygl.