Poblogaeth hŷn y DU

Yr her fwyaf o safbwynt poblogaeth y mae llawer o lywodraethau’n ei hwynebu, yn enwedig yng ngwledydd cyfoethocaf y byd, yw sut mae cynnal poblogaeth sy’n mynd yn hŷn.

(Cynnwys Saesneg)

Mae disgwyliad oes yn codi oherwydd y ffactorau a ganlyn:

FfactorRheswm dros y cynnydd mewn disgwyliad oes
Gofal iechyd am ddimMae datblygiad brechiadau a’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol wedi lleihau marwolaethau o glefydau fel TB a’r frech goch. Mae hyn wedi cynyddu nifer y bobl sy’n byw i fod yn 65 oed a hŷn.
Technoleg feddygolMae datblygiad cyffuriau newydd sy’n trin canser a chlefydau dirywiol eraill fel clefyd Alzheimer wedi cynyddu disgwyliad oes a thrwy hynny gynyddu nifer y bobl sy’n 65 oed a hŷn.
Lleihad mewn swyddi corfforolRoedd llawer o bobl a oedd yn gwneud swyddi cynradd ac eilaidd, er enghraifft mewn pyllau glo a gweithfeydd dur, yn gwneud gwaith caled a pheryglus, a oedd yn lleihau disgwyliad oes. Mae nifer y bobl sydd mewn swyddi o’r fath wedi lleihau a nifer y bobl sy’n gweithio mewn swyddfeydd wedi cynyddu.
Mwy o gyfoethGwell amodau byw a dietau mwy iach.
Ymwybyddiaeth o ffyrdd iach o fywMae mwy o bobl yn gwneud ymarfer corff a llai o bobl yn ysmygu. Mae addysg orfodol wedi dysgu pobl am beryglon trosglwyddo clefydau.
Mesurau diogelwchMae mesurau yn y cartref ac yn y gwaith wedi cynyddu disgwyliad oes.

Manteision poblogaeth sy’n heneiddio

  • Mae llawer yn trosglwyddo eu profiad a’u gwybodaeth.
  • Efallai y bydd rhai pobl hŷn yn gyfoethog, yn cael digon o amser hamdden ac o ganlyniad yn brynwyr da.
  • Mae llawer o bobl sydd wedi ymddeol yn gwneud gwaith gwirfoddol mewn ysgolion ac i elusennau.
  • Mae llawer yn cyflawni swyddogaethau gofal plant ac yn gofalu am eu hwyrion.

Pryderon

  • Mae nifer y bobl economaidd weithgar yn y boblogaeth yn lleihau.
  • Mae nifer cynyddol y bobl hen iawn wedi rhoi’r gwasanaethau gofal iechyd dan bwysau.
  • Mae llawer o wledydd yn wynebu argyfwng pensiynau lle nad oes digon o arian ar gyfer gofynion pensiwn cynyddol poblogaeth.
  • Mae’r bil am ofal cymdeithasol hefyd yn cynyddu gan fod ar bobl oedrannus angen cymorth allanol weithiau, ee prydau ar glud.
  • Mae cynnal ansawdd bywyd urddasol i’r henoed hefyd yn fater moesol.
  • Mae llai o bobl o oed gweithio’n golygu llai o weithwyr a sail dreth lai.
  • Mae problemau tai’n datblygu gan y bydd mwy o alw am gartrefi ymddeol. Mae’r rhain yn gostus a byddant yn golygu bod y boblogaeth weithio’n gorfod talu mwy o drethi.
Gweithiwr gofal yn dal powlen o fwyd i berson oedrannus sy’n byw mewn cartref gofal.

Atebion

  • Mae pobl yn cael eu hannog i gynilo ar gyfer eu hymddeoliad.
  • Mae oed ymddeol pobl yn codi.
  • Bydd angen cyfleusterau fel cartrefi nyrsio a gweithwyr gofal, yn fwy nag ysgolion a meithrinfeydd efallai wrth i’r boblogaeth heneiddio.
  • Gallai mudwyr sydd wedi cael addysg a sgiliau gael eu hannog i lenwi swyddi gwag.
  • Gallai’r wlad fabwysiadu polisi pro-enedigaethol, gan annog pobl i gael rhagor o blant drwy gynnig budd-daliadau iddyn nhw, er enghraifft gwell mynediad at ofal plant, gwell amodau absenoldeb mamolaeth a chadw budd-daliadau plant.