Gwahaniaethau mewn traddodiad

O fewn Iddewiaeth mae gwahanol fathau o Iddewon, neu ‘fudiadau’ Iddewig, fel y’u gelwir. Y prif wahaniaethau rhwng y gwahanol fudiadau yw’r modd y maen nhw’n dehongli’r ysgrythurau a’r deddfau yn bennaf. Dyma’ r tri phrif fudiad sydd i’w cael o fewn Iddewiaeth:

  • Uniongred
  • Diwygiedig
  • Rhyddfrydol

Iddewon Uniongred

Iddewon Uniongred yw’r rhai sy’n credu’r Torah air am air ac yn credu mai dyma air uniongyrchol Duw. Fel arfer nhw yw’r Iddewon mwy traddodiadol a bydd eu gwasanaethau yn y synagog yn cael eu cynnal yn yr Hebraeg. Bydd llawer o Iddewon Uniongred yn mynd i’r synagog bob dydd ac yn adrodd gweddïau mewn Hebraeg.

Iddewon Diwygiedig

Mudiad yw Iddewiaeth Ddiwygiedig sy’n ceisio cadw traddodiadau Iddewiaeth ond yn eu diweddaru i weddu i fywyd modern a chyflwr newidiol y byd. Er enghraifft, mae Iddewon Diwygiedig yn credu bod stori’r creu yn llyfr Genesis yn symbolaidd yn hytrach nag yn ddisgrifiad gwirioneddol o’r hyn a ddigwyddodd. Mae hyn yn caniatáu i’r darganfyddiadau gwyddonol modern weithio ochr yn ochr â chredoau crefyddol.

Iddewon Rhyddfrydol

Mae Iddewiaeth Ryddfrydol yn debyg i Iddewiaeth Ddiwygiedig, o ran ei bod yn ceisio cysoni Iddewiaeth a moderniaeth. Mae’n fudiad mwy blaengar nag Iddewiaeth Ddiwygiedig, ac yn credu bod angen diweddaru pob deddf, dysgeidiaeth a chredo yn y byd modern. Er enghraifft, nid ydynt yn credu bod angen ufuddhau i’r deddfau dietegol Iddewig os nad ydynt eisiau gwneud hynny.

Question

Beth yw ystyr uniongred?

Mae’r term uniongred yn cyfeirio at fudiad Iddewig sy’n dal syniadau traddodiadol. Gellir dweud bod Iddewon Uniongred yn fwy caeth gyda rheolau Iddewiaeth a’r modd y dehonglir y Torah.