Effaith newid hinsawdd – Diffeithdir Thar, India

Mae Diffeithdir Thar yng ngogledd-orllewin India. Y diffeithdir poeth hwn yw’r diffeithdir sydd â’r dwysedd poblogaeth mwyaf. Mae llawer o’r bobl sy’n byw yno yn ffermwyr ymgynhaliol, ond wrth i’r cyfleoedd i ddatblygu gynyddu, mae’r boblogaeth wedi bod yn tyfu. Oherwydd y pwysau sy’n cael ei achosi gan y cynnydd yn y boblogaeth mae mwy a mwy o fygythiad i’r amgylchedd. Un o’r pryderon mwyaf yn y rhanbarth hwn yw’r broses o ddiffeithdiro.

Diffeithdiro

Diffeithdiro yw’r broses lle mae tir yn troi’n ddiffeithdir wrth i ansawdd y pridd ddirywio dros gyfnod. Mae llawer o wledydd ar hyd a lled y byd yn dioddef oherwydd y problemau sy’n cael eu hachosi gan ddiffeithdiro. Mae prif achosion diffeithdiro yn cynnwys y canlynol.

  • Twf yn y boblogaeth – mae’r boblogaeth mewn rhai ardaloedd diffaith yn cynyddu. Mewn lleoedd lle mae datblygiadau mewn mwyngloddio a thwristiaeth, mae pobl yn cael eu denu gan swyddi. Mae poblogaeth fwy yn rhoi mwy o bwysau ar yr amgylchedd gan fod angen adnoddau, fel coed a dŵr.
  • Torri coed – mewn gwledydd sy’n datblygu, mae pobl yn defnyddio coed i goginio. Wrth i’r boblogaeth mewn ardaloedd diffaith gynyddu, mae mwy o angen coed ar gyfer tanwydd. Ar ôl i’r coed gael eu torri, nid yw gwreiddiau’r coed yn dal y pridd at ei gilydd ddim mwy, felly mae erydiad pridd yn bosib.
  • Gorbori – oherwydd bod y boblogaeth yn cynyddu mae mwy a mwy o ardaloedd diffaith yn cael eu ffermio. Mae defaid, gwartheg a geifr yn gorbori’r llystyfiant. Mae hyn yn golygu bod erydiad pridd yn bosib.
  • Newid hinsawdd – mae hinsawdd y byd yn cynhesu. Mae rhanbarthau diffaith yn mynd yn gynhesach, ac yn sychach. Ar gyfartaledd mae llai o law mewn rhanbarthau diffaith nawr nag yr oedd 50 mlynedd yn ôl.

Strategaethau i leihau diffeithdiro

Mae atal yn llawer mwy costeffeithiol nag adsefydlu. Mae’n bosibl lleihau diffeithdiro drwy fabwysiadu’r strategaethau a ganlyn.

  • Plannu rhagor o goed – mae gwreiddiau coed yn dal y pridd at ei gilydd ac yn helpu i leihau erydiad pridd o ganlyniad i wynt a glaw.
  • Gwella ansawdd y pridd – mae’n bosibl rheoli hyn drwy annog pobl i leihau nifer yr anifeiliaid pori sydd ganddynt a thyfu cnydau yn lle hynny. Byddai’r bobl yn gallu defnyddio tail yr anifeiliaid i wrteithio eu cnydau. Gall tyfu cnydau fel hyn wella ansawdd y pridd gan ei fod yn cael ei ddal at ei gilydd gan wreiddiau planhigion ac yn cael ei amddiffyn rhag erydiad. Mae’r math hwn o ffermio yn fwy cynaliadwy.
  • Rheoli dŵr – mae’n bosibl codi argaeau pridd er mwyn storio dŵr yn y tymor gwlyb a’i ddefnyddio i ddyfrhau cnydau yn ystod y tymor sych. Mae hyn yn enghraifft o ddefnyddio technoleg briodol i reoli cyflenwadau dŵr mewn amgylchedd diffaith.
  • Cerrig hud (neu fyndiau) – cylchoedd o gerrig sy’n cael eu gosod ar y ddaear i gadw dŵr ar y pridd yn hytrach na gadael iddo redeg yn gyflym dros yr wyneb.