Cyfrifoldeb amgylcheddol – credoau ac agweddau

Ym 1986, roedd ei Fawrhydi Brenhinol y Tywysog Philip yn Llywydd WWF Rhyngwladol ar y pryd. Gwahoddod bump o arweinwyr pump o brif grefyddau’r byd – Bwdhaeth, Cristnogaeth, Hindŵaeth, Islam ac Iddewiaeth – i gyfarfod i drafod sut byddai eu crefyddau yn gallu helpu achub y byd naturiol.

Cafodd y cyfarfod ei gynnal yn Assisi yn yr Eidal, sef man geni Sant Ffransis, sant ecoleg y Catholigion. O’r cyfarfod hwn cododd datganiadau allweddol gan y pum ffydd yn amlinellu eu traddodiadau arbennig a’u hagwedd arbennig at ofalu am fyd natur.

quote
Cysyniad canolog Islam yw Tawhid neu Undod Duw. Undod yw Allah; ac mae Ei Undod wedi’i adlewyrchu hefyd yn undod dynol ryw, ac undod dyn a natur. Mae ei ymddiriedolwyr yn gyfrifol am gynnal undod Ei greadigaeth, cyfanrwydd y Ddaear, ei phlanhigion a’i hanifeiliaid, ei bywyd gwyllt a’i hamgylchedd naturiol. Ni ellir cael undod trwy anghydfod, trwy osod un angen yn erbyn un arall neu drwy adael i un diben dra-arglwyddiaethu dros un arall; fe’i cynhelir trwy gydbwysedd a chytgord. Yno dywed Mwslimiaid mai Islam yw’r llwybr canol a byddwn ni yn atebol am y modd yr ydym wedi cerdded y llwybr hwn, sut yr ydym wedi cynnal cydbwysedd a chytgord yn y cyfan o’r greadigaeth o’n cwmpas.Datganiad y Mwslimiaid o Ddatganiadau Assisi ar Natur

Beth mae hyn yn ei olygu?

Mae Mwslimiaid yn credu bod yn rhaid i Fwslim, wrth farw, gymryd cyfrifoldeb am y ffordd y cafodd ei fywyd dynol ei fyw, ac mae hyn yn cynnwys triniaeth anifeiliaid, yr amgylchedd, ac adnoddau’r Ddaear.

Mae Mwslimiaid yn credu bod y bydysawd a’r Ddaear mewn synnwyr o gydbwysedd, neu fitra, ac mae gan Fwslimiaid ddyletswydd i weithio tuag at gynnal y cydbwysedd hwn. Y llwybr canol yw’r llwybr sy’n cynnal y cydbwysedd hwn. Byddai hunanoldeb, trachwant neu ddifaterwch yn gallu dymchwel a dinistrio’r cydbwysedd hwn.

Mae’r datganiad yn mynd ymlaen i ddweud:

  • Felly undod, ymddiriedolaeth ac atebolrwydd, hynny yw Tawhid, Khalifah ac Akhirah, tri chysyniad canolog Islam, yw pileri moeseg amgylcheddol Islam hefyd. Dyma’r gwerthoedd sylfaenol a ddysgir gan y Qur’an.
  • Am y rhesymau hyn i gyd, mae Mwslimiaid yn ystyried bod ganddynt gyfrifoldeb tuag at y byd a’r amgylchedd, sydd i gyd yn greadigaethau Allah. Mae’n bwysig fod pawb yn ystyried eu hunain yn ddinasyddion byd ac yn ceisio byw bywyd ‘gwyrdd’ er mwyn datrys cwestiynau cynaliadwyedd.
  • Yn wahanol i lawer o grefyddau eraill, does gan Fwslimiaid ddim gwyliau penodol sy’n rhoi diolch am y cynhaeaf neu’r byd. Yn hytrach, maen nhw’n diolch i Allah yn rheolaidd am ei greadigaeth.

Er mwyn cynnal y fitra, neu’r cydbwysedd, yn y bydysawd, mae Mwslimiaid yn credu bod gan bob Mwslim ddyletswydd i ofalu am y blaned. Mae hyn yn cael ei fynegi yn synnwyr ummah, neu gymuned fyd-eang, Islam.

Mae Mwslimiaid yn gallu defnyddio’r ymadrodd ‘rydyn ni i gyd yn hyn gyda’n gilydd’ i fynegi synnwyr o ddinasyddiaeth fyd-eang. Yr unig ffordd mae cynaliadwyedd bywyd dynol yn gallu digwydd os yw pawb yn ystyried eu hunain yn ddinasyddion byd sy’n rhannu cyfrifoldeb. Rhaid i bawb fod yn rhan o hyn, beth bynnag yw eu cred.