Ffwythiannau

Mae ffwythiant yn ffordd o ddisgrifio beth sy’n digwydd i newidyn mewnbwn, er mwyn cael canlyniad yr allbwn.

\text{Mewnbwn} \rightarrow \text{FFWYTHIANT} \rightarrow \text{Allbwn}

Os meddyliwn ni am ffwythiant syml megis "lluosi â 3", gallwn bennu set o werthoedd allbwn.

Tabl pedair rhes a thair colofn gyda’r penawdau ‘Mewnbwn’, ‘Ffwythiant = lluosi â 3’ ac ‘Allbwn’.

Yn hytrach nag ysgrifennu Ffwythiant = lluosi â 3 gallwn ddefnyddio algebra.

Rydyn ni’n galw’r mewnbwn yn x ac yn byrhau ffwythiant {x} i f(x):

f(x) = 3x

Gall y ffwythiant fod yn fwy cymhleth a chynnwys algebra. Yn yr enghraifft isod, pan fo'r mewnbwn yn {x}, y ffwythinat yw'r mewnbwn wedi ei sgwario, adio 1.

f(x) = x^2 + 1

Gallwn ysgrifennu hyn mewn tabl:

Tabl pedair rhes a thair colofn gyda’r penawdau ‘x’, ‘f(x) = x wedi ei sgwario + 1’ a ‘f(x)’.
Question

Canfydda’r gwerthoedd allbwn i gwblhau’r tabl ar gyfer y ffwythiant:

f(x) = 2x^2 - 3

Tabl pedair rhes anghyflawn, a thair colofn gyda’r penawdau ‘x’, ‘f(x) = 2x wedi ei sgwario – 3’ a ‘f(x)’.
Tabl pedair rhes wedi ei lenwi, a thair colofn gyda’r penawdau ‘x’, ‘f(x) = 2x wedi ei sgwario – 3’ a ‘f(x)’.

Ar ffurf graff, mae, f(x) = x^2 yr un fath â graff y = x^2. Mae’n ddefnyddiol i ni ysgrifennu graffiau fel ffwythiannau ar ffurf f(x) wrth wneud trawsfudiadau ac adlewyrchiadau ar graffiau.