Adweithiau dadleoli hydoddiannau

Bydd metel mwy adweithiol yn dadleoli metel llai adweithiol o hydoddiant o un o’i halwynau. Er enghraifft:

magnesiwm + copr(II) sylffad → copr + magnesiwm sylffad

Mg(s) + CuSO4(dyfr) → Cu(s) + MgSO4(dyfr)

Yn yr adwaith hwn, mae lliw glas y copr(II) sylffad yn pylu wrth iddo gael ei ddefnyddio (mae hydoddiant magnesiwm sylffad yn ddi-liw). Bydden ni hefyd yn gweld metel copr (solid coch/brown) yn ffurfio.

Diagram yn dangos bod rhoi magnesiwm mewn hydoddiant copr(II) sylffad glas a throi'r hydoddiant yn ffurfio hydoddiant magnesiwm sylffad di-liw a chopr.

Mae adweithiau rhwng metelau a hydoddiannau o halwynau metel yn caniatáu i ni roi detholiad o fetelau mewn cyfres adweithedd. Gan ddefnyddio metelau J, K ac L:

Metel JMetel KMetel L
J sylffadXDim adwaith i'w weldDim adwaith i'w weld
K sylffadDadleoli KXDadleoli K
L sylffadDadleoli LDim adwaith i'w weldX

Rydyn ni’n arsylwi’r dadleoliad wrth i liw’r metel newid a/neu wrth i liw’r hydoddiant newid.

  • Mae metel J yn dadleoli K a hefyd L – felly mae’n rhaid mai hwn yw’r mwyaf adweithiol a’i fod ar frig y gyfres adweithedd hon.
  • Dydy metel K ddim yn gallu dadleoli J nac L – felly mae’n rhaid mai hwn yw’r lleiaf adweithiol a’i fod ar waelod y gyfres adweithedd hon.
  • Mae metel L yn dadleoli K ond yn methu dadleoli J – felly mae’n rhaid ei fod yn fwy adweithiol na K ond yn llai adweithiol na J, a’i fod rhwng y ddau yn y gyfres adweithedd hon.

Felly, y drefn yw:

Rhestr o lythrennau o'r mwyaf adweithiol i'r lleiaf adweithiol: J, L a K.
Move on to Test
next